تحقیقات علوم قرآن و حدیث
مرور بر اساس
مجموعههای این پایگاه
ارسال های اخیر
-
تحلیل عناصر کلانروایت ابلیس در آیات قرآن کریم براساس الگوی مفهومی روایت
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2025-04-21)پژوهش حاضر به تحلیل کلانروایت ابلیس در قرآن کریم میپردازد و ابعاد مختلف این روایت را از منظر ساختاری و مفهومی بررسی میکند. هدف اصلی این پژوهش، درک عمیقتر نحوه ارائه شخصیت ابلیس و تأثیرات آن در داستانهای قرآنی است. روش ...
-
بررسی مبانی شیعه در معنایابی خالقیت با تطبیق بر آیه «أَنِّی أَخْلُقُ لَکُمْ مِنَ الطِّینِ کَهَیْئَةِ الطَّیْرِ»
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2025-04-21)تعطیل و تشبیه دو فکر انحرافی در معرفة الله است که سفرای الهی از آن نهی کرده و هر دو را ابطال نموده اند و در برابر این اقوال قول به "تنزیه" را طرح نمودند؛ از جمله مباحثی که محل آراء مختلف میباشد، معنایابی خالقیت نسبت به ...
-
بازشناسی و تحلیل روش های قرآن پژوهی مستشرقان با تاکید بر دایره المعارف قرآن (EQ)
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2025-04-21)این پژوهش به تحلیل روشهای اصلی محققان غربی در مطالعات قرآنی میپردازد. با توجه به اینکه دایرةالمعارف قرآن را میتوان مجموعهای جامع از مطالعات قرآنیِ غربیان دانست، پژوهش حاضر به بررسی این مسئله پرداخته که هر یک از روشهای ...
-
رویکرد معناشناختی فاضل صالح السامرائی از آرایش واژگانی آیات قرآن (موردپژوهی جلد چهارم کتاب علی طریق التفسیر البیانی، سوره انبیاء)
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2025-04-21)چکیدهیکی از ویژگیهای لطیف زبان قرآن، چینش واژگانی خاص و معنادار آن است که از نظمی دقیق حکایت دارد. این ساختار منظم از دیرباز ذهن بسیاری از مفسّران و علمای قرآنپژوه را به خود جلب ساخته و در پی کشف ویژگیهای زبانی و ادبی ...
-
نحوه انتقال اسناد حدیث از قم به بغداد در قرن چهارم با تکیه بر اسانید و اساتید حسن بن حمزه علوی
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2025-04-21)دسته بندی طرق انتقال و نقل حدیث در سدههای نخستین سبب شکلگیری فهارس و اطلاعات رجالی شدند. یکی از تاثیرگذارترین شخصیتها در مهمترین کتاب رجالی درباره طرق و اسناد احادیث شیعه، الرجال نجاشی، حسن بن حمزه علوی است. سماع او ...
-
تبیین چگونگی و روشهای عسقلانی در لسان المیزان بر رد و نقد منقولات ذهبی در میزانالاعتدال
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2025-04-21)ابن حجر عسقلانی از رجالیون شهیر اهلسنت در قرن هشتم و نهم هجری قمری است. از جمله آثار مهم او در حوزۀ علم رجال، کتاب «لسان المیزان» میباشد که آن را ناظر بر«میزان الاعتدال فی نقد الرجال» شمس الدین ذهبی نگاشته است. ...
-
واکاوی نظریه سکوت متنی توماس هاکین در خطبه الشقشقة العلویة
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)خطبهی شقشقیه یا مقمّصه یا الشقشقة العلویة یکی از مهمترین خطبههای نهج البلاغه است که نوعی شکوائیهی عمومی امام علی (ع) نسبت به غصب خلافت اسلامی است. هر چند که بیان ایشان کاملا صریح و بیپرده معضلات حکومت خلفای پیشین را ...
-
تحلیل پیوند میان مؤلفههای صوری و اغراض معنایی، در سورۀ مبارکۀ زلزال (بر مبنای مفهومِ صورتالمعنا و معنیالمعنا در نظریۀ نظم جرجانی)
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)مقالۀ حاضر بهمنظور تحلیل اعجاز کلامی قرآن، به سنجش هماهنگی میان اغراض معنایی و مؤلفههای صوری در بخشی از متن قرآن کریم میپردازد. بدین منظور، سورۀ مبارکۀ زلزال، با توجه به ظرفیتهای زبانی و بلاغی آن، بهعنوان نمونهای از ...
-
«قرائتی نو از «سنین» درآیهی «وَ لَبِثُوا فی کَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنینَ...»
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)یکی از آیاتی که نحویان و مفسران دربارهی آن اختلاف نظر دارند آیهی «وَ لَبِثُوا فی کَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنینَ...» (کهف: 25) است. نقش نحوی واژهی «سنین» در این آیه مورد اختلاف است. این واژه جمع «سنة» به معنای سال ...
-
رهیافتی جدید در حل مشکل روایات دال بر «کفایت باور به آگاهی خداوند از اعمال، در آمرزش گناهان»
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)آمرزش انسان، تنها به دلیل باور بنده به آگاهی خداوند از اعمال خویش، از موضوعات روایی مشترک فریقین است که در حوزه مشکل الحدیث میگنجد. مشکل این روایات برخاسته از دلالت ظاهری آنهاست که از آمرزش بنده بدون توبه و استغفار و تنها ...
-
تبارشناسی و اعتبارسنجی حدیث «تزوجوا ولا تطلقوا فإن الطلاق یهتز منه العرش»
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)حدیث «تَزَوَّجُوا وَ لَا تُطَلِّقُوا فَإِنَّ الطَّلَاقَ یَهْتَزُّ مِنْهُ الْعَرْشُ» یکی از روایات درخور توجه حوزه طلاق میباشد. تأکید محوری این روایت بر نکوهش و مذمت طلاق است تاجایی که به لرزه درآمدن عرش الهی را به عنوان ...
-
بازیابی احادیث کتب علی بن حسن طاطری بر اساس روش «تطبیق سند روایات با طرق منتهی به صاحبان کتب در فهرستها»
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)اصلها و کتابهای اصحاب ائمه(ع)، به عنوان منابع بنیادین در تألیف کتب حدیث اربعه شمرده شده و به دلیل نزدیکی زمانی به عصر ائمه(ع)، از اعتبار و اهمیت ویژهای برخوردار است. همچنین تعیین صحت و سقم احادیثی که بعدها از آن منابع ...
-
تأکید قرآن بر مسلمات تاریخی در مناظرات
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)وقتی انتقال مفهوم، صورتی حرفهای و تخصصی یافت، واژۀ «مناظره» و اشکال گوناگون آن نیز خودنمایی کرد و حرفه ای جدید به نام «مهندسی مناظرات و بررسی مبانی آنها» شکل گرفت. مسلمات تاریخی در مناظرات قرآنی مورد توجه ویژه کلام وحی ...
-
واکاوی مؤلفههای معنایی در مادة ثلاثی «ولی» با رویکرد ریشهشناسی در زبانهای سامی
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-12-21)مادة ثلاثی «ولی» یکی از پرکاربردترین مادههای لغوی به کار رفته در قرآن کریم است. از این ماده ساختهای متنوع اسمی و فعلی پدید آمده و برخی از واژگان و مفاهیم ساختیافته از آن چون «ولیّ»، در ادبیات قرآنی محل مناقشات فراوانی ...
-
کاربست شواهد قرآنی در نقد دیدگاه آنگلیکا نویورث در خصوص شفاهیت قرآن
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-11-21)توجه به زمینههای نزول قرآن امری است که از همان عصر نزول قرآن مدنظر عالمان این عرصه بوده است. این اهتمام را میتوان در خلال مباحث متقدم شان نزول و اسباب نزول و همچنین مباحث متاخر بینامتنیت مشاهده کرد. در این میان شفاهیت ...
-
تحلیل خطبه حضرت زینب (س) در شام با تکیه بر نظریه ساختارگرایی
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-11-21)نظریه ساختارگرا، از نظریههای زبانشناسی معاصر برای درک صحیح کلام است که نگاهی همه جانبه به آثار مکتوب دارد و به واسطه آن میتوان با زوایای مختلف متن آشنا شد. در این نظریه، نشانههای زبان دو بخشند شکل و محتوا که به منزله ...
-
نقش آیات پیرامون «صورتگری أحسن الهی» در انگارة «أشرفیت انسان»
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-11-21): یکی از فرضیههای مهم در حوزههای انسان شناسی، گیتیشناسی و حتی هستیشناسی، ادعای برتری انسان بر موجودات دیگر است و به طور عمده برای تأیید این ادعا، به برخی آیات قرآنی و روایات همسو رجوع شده است. از جمله: آیه 64 سوره غافر ...
-
بررسی تطبیقی حجیّت سنّت از نگاه نواندیشان منتقد حدیث (تحلیل دیدگاه اسلامبولی، عشماوی و کردی)
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-11-21)در طول تاریخ اسلام حجیّت سنّت و روایات در فهم قرآن با اندک اختلافی در مصادیق، مورد اتفاق مفسران تمام فرقهها بوده است؛ امّا، در عصر کنونی رویکرد جدیدی توسط نواندیشان ظهور کرد و در مقابل قرآنیون که به طور کلی سنّت را نفی ...
-
بررسی معنی شناختی واژۀ «تأویل» در قرآن با روشهای تحلیل توزیع پیکرهای و نظریۀ شبکههای شعاعی
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-11-21)«تأویل» از موضوعات مهم علوم قرآنی، با کاربردهای متعدد در قرآن و روایات است؛ که در میان آنها «تأویل قرآن» به سبب ارتباط با حوزۀ فهم آن جایگاه مهمی دارد. با وجود این که نظریههای متفاوتی در بیان معنی تأویل در قرآن مطرح ...
-
پژوهشی دربارهی روایات ترتیب نزول ابنعباس از طریق ابوصالح، ماهیت و وثاقت
(دانشگاه الزهراء(س)Alzahra University, 2024-11-21)ترتیب نزول سورههای قرآن کریم در روایات متعددی از صحابه و تابعین نقل شدهاست. تعدد و اختلاف روایات ترتیب نزول و کیفیت نقل آنها در منابع مختلف برای قرآنپژوهان به ویژه در مطالعات مکی مدنی، ترتیب نزولی و تفسیر تنزیلی باعث ...
