طراحی بسته آموزشی کارکردهای اجرایی و ارزیابی اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی دانش‌‌‌آموزان دیرآموز

Abstract

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اجرای بسته‌ی آموزشی کارکردهای اجرایی و تعیین اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دیرآموز پایه‌‌‌ی سوم ابتدایی انجام شد. روش: روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون - پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. در طراحی و تدوین بسته‌ی آموزشی، 10 بازی آموزشی نرم‌افزاری و10بازی آموزشی مداد-کاغذی برای کارکردهای اجرایی توجه، حافظه‌ی کاری، بازداری، سازمان‌دهی و برنامه‌ریزی تهیه شد. به‌منظور بررسی تأثیر این بسته‌ی آموزشی بر پیشرفت تحصیلی، 34 دانش‌آموز دیرآموز به‌روش نمونه‌گیری ترکیبی از مدارس ابتدایی در سال تحصیلی 94-93، انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (18 نفر) و کنترل (16 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش به‌مدت بیست جلسه‌ی70 دقیقه‌ای مورد آموزش قرار گرفت. داده‌های به‌دست آمده از آزمون های هوشی ریون و پیشرفت تحصیلی خواندن، املاء و ریاضی، با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج به‌دست آمده نشان داد، آموزش بسته‌ی کارکـردهای اجرایی توانسته در بهـبود پیشرفت تحـصیلی دانـش‌آموزان دیرآموز به‌طور معناداری مؤثر واقع شود. این بهبودی در پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دیرآموز، به‌ترتیب در دروس خواندن، املاء، ریاضی مشاهده شد. با کنترل هوش و سن، از میزان تأثیر مداخله‌ی کارکردهای اجرایی بر درک مطلب کاسته شد، به‌طوری‌که تفاوت معناداری بین میانگین‌های آزمون درک مطلب آزمودنی‌های گروه آزمایش و کنترل مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش در مجموع اثربخشی بسته‌ی آموزشی کارکردهای اجرایی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دیرآموز پایه‌‌‌ی سوم ابتدایی را تأئید کرد.