تکامل خلاق و نظم فناورانۀ تاریخ واکاوی ره‌یافت روش‌شناسی و نگرش تکامل خلاق در اندیشۀ تاریخ‌نگاری ویر گوردون چایلد

Abstract

ویر گوردون چایلد، باستان‌شناس و مورخ استرالیاییِ نیمۀ نخست قرن بیستم، از شخصیت‌های علمی و خلاق در عرصۀ مطالعات باستان‌شناسی و تاریخ است. چایلد با اتخاذ ترکیب روش‌شناسانۀ علمی موردنظر خویش در حوزۀ دانشِ تاریخ و باستان‌شناسی دیدگاه‌ها و مفاهیمی خاص در این عرصه تولید کرد که هنوز هم موردتوجه محافل علمیِ باستان‌شناسانِ پیشاتاریخی و مورخان تاریخ است. این نگرش در کتاب کم‌حجم، ولی مفید، <em>تاریخ</em> وی بازتاب خاصی پیدا کرده است. کتاب <em>تاریخ</em>، که به نقد و بررسی نظریه‌های رایج دربارۀ تاریخ و تاریخ‌نگاری می‌پردازد، از همان آغاز موردتوجه محافل علمی در جامعۀ ایران قرار گرفت و تاکنون چندبار ترجمه و به‌دست چاپ سپرده شده است. در این نوشتار، ضمن بررسی و نقد شکلی و محتوایی ترجمۀ فارسی اثر مذکور، تلاش می‌شود که رویکرد علمی و ره‌یافت روش‌شناسانۀ ترکیبی چایلد با تأکید بر نگرش مطلوب و موردنظر وی، مبنی‌بر تکامل فناورانه و خلاق در نظم تاریخی پسندیده، مورد بررسی و واکاوی قرار گیرد و مؤلفه‌های اساسی چنین تفسیری از تاریخ را ازدیدگاه ایشان بشناساند.