دوره 20, شماره 1

 

ارسال های اخیر

  • نقد و بررسی ترجمۀ کتاب تاریخچۀ مالی‌ ـ مالیاتی ایران از صفویه تا پایان قاجاریه اثر ویلم فلور 

    محمدی, امین (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    در دهه‌های اخیر، به‌دنبال اهمیت‌‌یافتن تاریخ اقتصادی، نگارش آثار پژوهشی در حوزۀ بررسی و شناخت اوضاع اقتصادی ایران در دوره‌های مختلف تاریخ افزایش یافته است. در این راستا، پژوهش‌گرانی چون ویلم فلور و رودی متی با تکیه بر اسناد ...

  • بازخوانی یک تاریخ؛ روایتی دیگر از کارنامۀ آقامحمدخان قاجار نقد و بررسی کتاب تاریخ ایران در دورۀ قاجاریه: عصر آقامحمدخان 

    ملائی توانی, علیرضا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    این مقاله به نقد کتاب تاریخ ایران در دورۀ قاجاریه: عصر آقامحمدخان اثر غلام‌‌حسین زرگری‌‌نژاد می‌‌پردازد. ازآن‌جاکه زندگی و عملکرد آقامحمدخان قاجار از مباحث مناقشه‌انگیز تاریخ ایران است، تاکنون پژوهش‌‌ها و رمان‌‌های ...

  • بررسی و نقد کتاب 近世の三大改革 (اصلاحات بزرگ سه‌گانه در دورۀ مدرن آغازین ژاپن) 

    گل محمدی, علی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    در دورة مدرن آغازینِ (پیشامدرن) ژاپن چه بحران‌ها و تضادهایی موجب واکنشِ نظام شوگوُنی[i] درقالب «اصلاحات بزرگ سه‌گانه» شد؟ نویسنده با رویکردی انتقادی به وجه‌تسمیه و شهرت اصلاحات مهم این دوره ...

  • بررسی و نقد کتاب تاریخ جنون در جامعۀ اسلامی دورۀ میانه 

    کریمی, بهزاد (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    جنون یکی از مسائل مهمِ کم‌تر بررسی‌‌شده در حوزۀ تاریخ اجتماعی و پزشکی جوامع مسلمان در سده‌‌های میانۀ اسلامی است. جنون، تا دو سه دهۀ پیش‌ازاین، بیش‌تر به‌عنوان یک بیماری روانی موردتوجه پژوهش‌گران تاریخ پزشکی قرار داشت. اما ...

  • بررسی و نقد کتاب تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران در عصر آل‌ بویه 

    یحیائی, علی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    کتاب تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران در عصر آل ‌بویه اثر صادق حجتی گزارشی مفصل و نسبتاً روان و پخته از تاریخ ایران و جهان اسلام در زمانۀ اوج تمدن اسلامی است که بسیاری از پژوهش‌گران به‌‌دلایل دیریابی و عرب‌زبان‌بودن منابع ...

  • بررسی و نقد تاریخ‌ عالم‌آرای عباسی درپرتو نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی 

    سلیمانی یان, مسلم؛ یاری, سیاوش؛ امینی, زلیخا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    تاریخ عالم‌آرای عباسی از زوایای گوناگون موردتوجه قرار گرفته است، اما مطالعات پیشین کم‌تر آن را نقد کرده‌اند. این کتاب تاکنون بیش‌تر به‌منزلة اثری سیاسی بررسی شده است. اما با درک و قرائت متن کتاب با رویکردی مبتنی‌بر ...

  • تحلیل انتقادی بر مفهوم «فیل‌‌هلن» بر سکه‌های اشکانی 

    سنگاری, اسماعیل؛ کرباسی, علیرضا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    رویکرد مورخان معاصر غربی به اصطلاح «فیل‌‌هلن» بر سکه‌‌های اشکانی بیان‌گر دو نوع تعبیر است. برخی برتری فرهنگ یونانی به فرهنگ ایرانی را قائل شده‌‌اند و این را تسلیم بی‌‌قیدوشرط فرهنگی قلمداد کرده‌‌اند. برخی دیگر، که بیش‌تر ...

  • نقدی بر نظرگاه معرفتی «منز» در کتاب قدرت، سیاست و مذهب در ایران عهد تیموری 

    رضوی, سید ابوالفضل (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    نوشتار حاضر رویکردِ تفسیری بئاتریس فوربز منز، پژوهش‌گر دوران مغول ـ تیموری، را در کتاب قدرت، سیاست و مذهب در ایران عهد تیموری مورد نقد و نظر قرار می‌دهد. منز در این کتاب تاریخ عهد شاهرخ، به‌ویژه مناسبات جامعه و ...

  • نقدی بر فهرست‌وارة نسخه‌های خطی کیمیا و علوم وابسته در کتاب‌خانه‌های ایران 

    کاوسی رحیم, علی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    هدف از نگارش مقالۀ حاضر نقد اثری با عنوان فهرست‌وارة نسخه‌‌های خطی کیمیا و علوم وابسته در کتاب‌خانه‌‌های ایران است که زهره مازیار و نسیبه رنجبردار با مقدمه‌‌ای به‌قلم یوسف بیگ‌‌باباپور در سال 1392 به‌چاپ رسانده‌اند. ...

  • نسبت نقدِ تاریخ با فراتاریخ؛ یک پیش‌نهاد 

    فیّاض انوش, ابوالحسن (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    این مقاله درپیِ ترسیمِ منطقِ حاکم بر نقدِ تاریخ ازطریق تأمل در رابطة میان «تاریخ» و «نقدِ تاریخ» است و ابتدا به تبیین این مدعا می‌پردازد که برخورداری از مبنای نظری ضروری‌ترین اقدام برای هر تاریخ‌دان درجهت نگارش و پژوهش ...

  • نقد و تحلیل کتاب معنای شمایل‏ها 

    عبدی, ناهید (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    شناخت اصول و مبانی فکری هنرهای مسیحی، به‌مثابة یکی از ادیان توحیدی، از اهمیت ویژه‏ای در مطالعات اندیشه و هنر برخوردار است. این مهم که چگونه، علی‏رغم نفی صریح ادیان ابراهیمی درمورد تصویر، شمایل، و شمایل‏نگاری، به ارکان اساسی ...

  • نقد کتاب تحول گفتمانی در گزارش واقعۀ کربلا با رویکرد گفتمانی لاکلائو و موفه 

    ربانی‌زاده, سید محمدرحیم؛ محمدزاده, سیدحسام (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    تحقیق پیش‌رو با رویه‌‌ای انتقادی و مبتنی‌بر رویکرد گفتمانی لاکلائو و موفه به نقد و بررسی کتاب تحول گفتمانی در گزارش واقعۀ کربلا پرداخته است و سؤال اصلی پژوهش این است که گفتمان‌‌های (عاطفی، ماورایی، و تاریخی) ...

  • بررسی و نقد کتاب اوضاع اجتماعی ـ اقتصادی موالی در صدر اسلام 

    حسینی, سیدمحمدرضا (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    یکی از کتاب‌های انتشار‌یافته در حوزۀ تاریخ صدر اسلام اوضاع اجتماعیـ اقتصادی موالی در صدر اسلام جمال جوده است که حساس‌ترین مقاطع تاریخی، یعنی صدر اسلام، و موضوع بحث‌برانگیزِ برخورد امویان با موالی را مورد ...

  • معرفی و نقد کتاب L’Histoire des Relations entre l’Iran et la France du Moyen Âge à nos Jours (تاریخ روابط ایران و فرانسه از قرون وسطی تا امروز) 

    دولت آبادی, هادی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    کتاب L'Histoire des Relations entre l'Iran et la France du Moyen Âge à nos Jours (تاریخ روابط ایران و فرانسه از قرون وسطی تا امروز) اثری است که به فرازونشیب تاریخ روابط ایران و ...

  • تاریخ‌نگاری دورۀ سامانیان 

    دولت رفتارحقیقی, مریم؛ سپهری, محمد (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    تاریخ‌نگاری سامانیان تاحدودی ادامة ساده‌نویسی اواخر قرن دوم هجری قمری است، اما نثر مصنوع شماری از مورخان و نویسندگان، در ستایش امیران و وزیران، مبالغه‌آمیز بوده است و آنان را پادشاهانِ برحق دانسته‌اند. تاریخ‌نویسی این دوره ...

  • تکامل خلاق و نظم فناورانۀ تاریخ واکاوی ره‌یافت روش‌شناسی و نگرش تکامل خلاق در اندیشۀ تاریخ‌نگاری ویر گوردون چایلد 

    بهرامی, روح‌الله (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    ویر گوردون چایلد، باستان‌شناس و مورخ استرالیاییِ نیمۀ نخست قرن بیستم، از شخصیت‌های علمی و خلاق در عرصۀ مطالعات باستان‌شناسی و تاریخ است. چایلد با اتخاذ ترکیب روش‌شناسانۀ علمی موردنظر خویش در حوزۀ دانشِ تاریخ و باستان‌شناسی ...

  • بررسی و نقد اطلس تاریخ بنادر و دریانوردی ایران 

    پیغمبری, حمیدرضا؛ الهیاری, حسن (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    مطالعات تاریخ دریایی از زمینه‌‌‌های مهم پژوهش‌‌های تاریخی است. با‌این‌حال، تاکنون در زبان فارسی تحقیقاتی پراکنده و اندک در این زمینه انجام شده ‌و اغلب نویسندگانی غیرمتخصص به این مهم دست یازیده‌‌اند. اطلس تاریخ بنادر و ...

  • بررسی و نقد کتاب سلجوقیان از آغاز تا فرجام 

    اصغری, بهزاد؛ دلیر, نیره (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی, 2020-03-20)
    در قرن پنجم هجری، گسترة سلسلۀ سلجوقیان فراتر از مرزهای ایران کنونی را در بر می‌گرفت وآنان موجب پیوند تاریخ ایران با قلمروهای همسایه شد‌ند. ازاین‌رو، بررسی تاریخ این سلسله از اهمیت دوچندان برخوردار است. در همین راستا، اثر ...