مبانی و اصول مشتری مداری در اسلام

Abstract

امروزه نقش مشتریان برای سازمان ها از حالت پیروی محض از تولیدکننده، به هدایت سرمایه گذاران، تولیدکنندگان و حتی محققان و نوآوران مبدل گشته است. به این ترتیب بسیاری از مفاهیم و تئوری های سازمان و مدیریت بر محور «مشتری مداری» و چگونگی کسب رضایت مشتریان ارائه شده اند. در دنیای رقابتی و بازارهای پیچیده داخلی و بین المللی امروز، سمت و سوی کلیه فعالیت های سازمان ها برای تامین نیازهای مشتریان و مخاطبان و کسب رضایت و اعتماد آن ها می باشد. در بازار گسترده امروز موفقیت یا عدم موفقیت هر سازمانی به رفتار مشتری و مخاطب آن بستگی دارد. از طرفی از نگاه اسلام مشتری مداری را نوعی ارزش نهادن به انسان و تامین حوائج و نیازهای او می توان تعریف کرد. لذا با توجه به اینکه انسان موجودی است که در دیدگاه دین مبین اسلام اشرف مخلوقات و خلیفه الله می باشد؛ فهم رهنمودها و اصول و مبانی که دین اسلام در زمینه مشتری مداری دارد باید مورد توجه سازمان ها در جوامع اسلامی قرار گیرد. مقاله ی حاضر پس از بیان مفهوم مشتری و نیازهای او و رضایت مشتریان، به بررسی آیات و روایات مرتبط با این موضوع در سه سطح کلی زیر می پردازد: 1-مبانی و اصول مشتری مداری در اسلام (مواردی را شامل می شوند که در تمامی معاملات مبنا قرار می گیرند و در صورت تخلف از آن ها معامله با مشکل مواجه می شود)؛ 2-روش های معامله و احکام برخورد با مشتری (شامل واجبات و محرمات و احکام معاملات می باشد)؛ 3-رفتار و اخلاق در برخورد با مشتری تحقیق حاضر با هدف آشنایی با مبانی و اصول و راه کارهای ارائه شده در دین مبین اسلام در خصوص مفهوم «مشتری مداری» انجام شده است. این مقاله از نوع تحقیقات کاربردی بوده و روش انجام آن پیمایشی و مطالعات کتابخانه ای می باشد. همچنین ابزار گردآوری اطلاعات فیش برداری می باشد.