رودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی
مرور بر اساس
مجموعههای این پایگاه
ارسال های اخیر
-
آثار رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)هرچند اطلاعات موثقی دربارۀ مقدار آثار رودکی، مضمون و عنوانهای آنها موجود نیست و مطالب موجود هم غالباً ضدونقیض است، در اینکه وی شاعری پرکار و پراثر بوده است، شک و شبههای نیست. در این مقاله آثار رودکی از نظر تعداد ابیات، ...
-
از رودکی تا «روز رودکی»
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)این مقاله که بهمناسبت چهارمین سال تجلیل «روز رودکی» به نگارش درآمده است، تاریخچۀ پاسداشت این شاعر بزرگ را در میان قوم تاجیک بررسی میکند. نخستین بار بعد از نگارش کتاب نمونۀ ادبیات تاجیک تألیف صدرالدین عینی بود ...
-
تجلی آیات قرآن در اشعار سلطان شاعران
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)تجلی آیات و مفاهیم قرآنی در اشعار رودکی یکی از مهمترین موضوعاتی است که تاکنون، چه در ایران و چه در ادبیاتشناسی تاجیک، چنانکه شایسته است، بهطور عمیق و دقیق بررسی نشده است. در این مقاله کوشش است نمونههایی از این مضامین ...
-
تحقیقات و ترجمههای راجع به رودکی و اشعارش به زبان انگلیسی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)اگرچه تحقیقات راجع به شعر رودکی و مضامین آن در زبانهای اروپایی، بهویژه انگلیسی، آنگونه که شایستۀ اوست انجام نگرفته، بعضاً مواردی دیده میشود که درخور توجه و تحسین است. این مقاله با درنظر داشتن این موضوع، به بررسی تطبیقی ...
-
نگاهی به تصحیح و نشر اشعار رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)ازآنجاکه نسخۀ قدیمی و معتبری از آثار رودکی در دست نیست، در جمعآوری آثار او همواره منابع قدیم مشتمل بر اشعار او مثل لغت فرس، ترجمانالبلاغه، اسرارالتوحید، لبابالالباب و... مورد نظر و ...
-
رودکی و خیام
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)در میان سخندانان و اندیشهوران ایرانی، خیام یکی از بزرگانی است که وجوه شباهتهای مضمونی و فکری او را با رودکی میتوان موضوع سخن قرار داد. عمدۀ مسائل و موضوعاتی که در شعر خیام مطرح است، بهعنوان اصول اولیۀ دستگاه فلسفی در ...
-
نظری تازه در تصحیح اشعار استاد رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)اولین کسی که راه انتقاد علمی شعرهای رودکی را وضع کرده و با نشان دادن گوناگونی نسخهها و شکل نوشتاری مختلف کلمهها و عبارتها این اشعار را ثبت کرده، سعید نفیسی است. متن تهیهشده ازسوی این دانشمند ایرانی باآنکه دارای ارزش ...
-
لایق و رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)لایق شیرعلی از سرآمدان شعر معاصر تاجیکستان است که بین سالهای دهۀ شصت و هفتاد قالبهای بهاصطلاح «کهنهشدة» غزل و رباعی را احیا کرد. رودکی یکی از مهمترین شاعرانی است که لایق از اشعار او بهرههای فراوان جسته است؛ تا آنجا ...
-
استاد رودکی و سرنوشت کتاب نمونۀ ادبیات تاجیک
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)ادبیات ضدستم و مقاومت در تاریخ ادبیات تاجیکان پیوسته وجود داشته است. در آغاز قرن بیستم میلادی که وضع زبان هزارسال فارسی تاجیکی در آسیای مرکزی نهایت حزنآور بود، ادبیات مقاومت در آثار صدرالدین عینی ظاهر گشت. بعد از بنیاد ...
-
تحلیل متنشناسی قصیدههای عهد سامانی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)از عهد سامانی قصیدههای زیادی به یادگار مانده است. این قصیدهها ازلحاظ قالب سخن، فصاحت و بلاغت و غنای کلام، معناسازی و تمثیلآفرینی، مخصوصاً ازنظر انعکاس مسائل سیاسی و اجتماعی، در مقایسه با قصیدههای سدههای بعد امتیاز ...
-
پیرامون چند معنای مشترک در آثار ابنالمقفع و رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)ابنالمقفع و رودکی دو نمایندۀ بزرگ ادبیات و فرهنگ فارسی تاجیکی هستند که اولی در نثر عربی و دومی در نظم فارسی گوی سبقت را از همگان ربودهاند. این مقاله کوششی فروتنانه برای مقایسه و یافتن معانی مشترک در آثار این دو نمایندۀ ...
-
پژوهش پیرامون یک شعر رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)این مقاله برآن است تا براساس منابع و مجموعههای اشعار رودکی دربارۀ متن یکی از اشعار او با مطلع «ای آنکه غمگنی و سزاواری/ واندر نهان سرشک همیباری» پژوهشی بهانجام رساند. سرچشمهها و مجموعههایی که در این پژوهش استفاده ...
-
جایگاه رودکی در ادبیات عرب
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)رودکی نظر به جایگاه رفیعش در ادب پارسی همواره مورد توجه شاعران، نویسندگان و مورخان عرب بوده است و بهفراخور آثار و اشعارشان از جلالت قدر و علوّ مقام وی سخن گفتهاند. از مهمترین این شعرا و نویسندگان میتوان به ابراهیمبن ...
-
دو بیت از آثار رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)این مقاله دربارۀ دو قطعه شعر نوروزی از استاد رودکی است که نخستین بار در سال ۱۹۹۴ در دخیرۀ دستنویسهای انستیتو شرقشناسی و میراث خطی یافت شده است. این دو قطعه جمعاً شامل چهار بیت است که در خلال یکی از تفاسیر قرآن کریم یافت ...
-
شعر رودکی و قالب بیت ادبیات کلاسیک
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)شعر فارسی ازجهت یگانگی شکل و معنا در زمان رودکی قالب اساسی خود را مییابد؛ اما ساخت هنری بیت شعر فارسی در عهد رودکی و همزمانانش هنوز به استقلال کامل نرسیده است. از موقعیت دید نحوی نیز، بیت شعر ادبیات کلاسیک جملهای دارای ...
-
آیا رودکی را «حکیم» خواندن رواست؟
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)در منابع ادبی و تاریخی، سلسله القاب و عنوانهای افتخاری برای استاد رودکی استفاده شده است. یکی از این القاب و عناوین «حکیم» است که این مقاله در پی بررسی و صحت و سقم این عنوان نسبت به رودکی است. سعید نفیسی با استناد به سخن ...
-
بحثی پیرامون چند بیت رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)بحثها درمورد اشعار باقیمانده از استاد رودکی بسیارند و باوجود نشرهای متعدد، هنوز نسخۀ کاملی که جوابگوی طلبات علم متنشناسی باشد، تهیه و نشر نشده و مسلم است که بدون متن صحیح و کامل نمیتوان تحقیقات سودمند و پرارزشی انجام ...
-
سه پیراهن یوسف
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)آگاهی کامل استاد رودکی از اشعار شاعران عرب قبل از اسلام و زمان گسترش اسلام باعث ورود معناهای شعر عاشقانة قبایل عرب، نامهای پیغمبران و مضامین قصههای قرآنی مثل موسی عمران، پیراهن یوسف، ملک سلیمان، و ذکر نام شاعران، عالمان ...
-
تلمیح در شعر رودکی
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2005-09-23)یکی از مهمترین آرایههای ادبی در ادبیات فارسی تلمیح است. هرگاه در شعری بهطور غیرمستقیم داستان، واقعۀ تاریخی، آیه یا حدیث و یا سخن مشهوری در ذهن تداعی شود، آرایۀ تلمیح بهکار رفته است. آرایههای ادبی گاهی زیباییآفریناند ...
-
ویژهنامۀ شعر تاجیکستان
(رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان, 2012-06-21)تاجیکان قریحۀ شاعری را جوهر ذاتی و جزئی از سرشت خود میدانند و این موضوع در بیانات اهل ادب و فرهنگ این ملت کاملاً مشهود است. پیوند قوی ذهن و ذوق و شعور جمعی مردم این سامان با ادبیات سبب شده است که در مراحل گوناگون تحولات ...



