مطالعه اکتشافی ابعاد رهبری برنامه درسی از دیدگاه مدیران مدارس ابتدایی

Abstract

چکیده: پژوهش حاضر با هدف تبیین پدیدارنگارانه ابعاد رهبری برنامه‌درسی در مدارس ابتدایی، از دیدگاه مدیران آن مدارس انجام شده است؛ پدیدارنگاری نوعی پژوهش‌ کیفی است که بر اساس تجارب زیسته دیگران به وارسی و واکاوی پدیده‌ها می‌پردازد. مشارکت کنندگان در پژوهش، 15 نفر از مدیران مدارس ابتدایی استان البرز می‏باشندکه به صورت هدفمند مبتنی بر معیار به جهت این‌که بهترین اطلاع‌رسان برای این پژوهش بودند، انتخاب شدند. در این مطالعه، با توجه به هدف تحقیق، نوع و ماهیت سؤالات پژوهش، از ابزار مصاحبه (مصاحبه عمیق و نیمه ساختار یافته) استفاده شده است. کلیه مصاحبه‎هاپس از معرفی اهدافِ پژوهش به مصاحبه شوندگان، ضبط و بلافاصله تایپ شدتا بازخوردهای لازم برای مصاحبه‌های بعدی واشباع داده‏ها فراهم شود. برای تحلیل داده‎ها از رویکرد توصیفی- تحلیلی با استفاده از کدگذاری در دو سطح باز و محوری استفاده شده است. در این پژوهش 4 سؤال اصلی و چند سؤال فرعی در جریان مصاحبه جهت تعمیق اطلاعات و اشباع داده‌ها مطرح شد. جهت کدگذاری مصاحبه‌ها از نرم افزار ATLAS.ti 7 استفاده شد. علاوه بر کدگذاری، از بازنگری توسط اساتید فن نیز استفاده شد. در مجموع 362 کد استخراج شد که پس از حذف کدهای مشابه به 52 کد در 13 مؤلفه، 6 مقوله و در نهایت 3 بعد اصلی (معلم، مدیر و محیط یادگیری) دسته بندی شدند. نتایج حاکی از این است که اجرای با کیفیت ابعاد و مؤلفه‌های استخراج شده در این پژوهش موجب اثربخشی آموزشی و پرورشی و بهره‌وری فرآیند یاددهی_ یادگیری می‌شود. کلیدواژه ها: رهبری برنامه درسی؛ دوره ابتدایی؛ مدیران مدارس؛ پدیدارنگاری.