تبیین راه‌های اثبات وجود خدا از دیدگاه نهج‌البلاغه و تطبیق آن با قرآن

Abstract

خداشناسی از موضوعات بسیار اساسی و حائز اهمیت در قرآن کریم و بیانات ائمه (علیهم‌السلام) است. در موارد فراوانی از آیات قرآن و کلام ائمۀ اطهار به‌ویژه حضرت علی (ع)، با تعابیر مختلف به راه‌های خداشناسی اشاره شده است، از مهم‌ترین این راه‌ها؛ راه فطرت، راه عقلی- حسی؛ و راه عقلی- فلسفی است. از آنجا که نهج‌البلاغه پس از قرآن کریم، ارزشمندترین کتاب هدایت و انسان‌سازی محسوب می‌شود و در جای‌جای آن، انعکاس آیات آسمانی قرآن، مشهود است، در این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و روش توصیفی - تحلیلی در بررسی داده‌ها، به تبیین راه‌های اثبات وجود خدا از دیدگاه نهج‌البلاغه، سپس تطبیق آن با آیات قران می‌پردازیم. نتایج حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که گاهی انسان به‌مجرد توجه به نظام عالم هستی، به حکم عقل فطری، به‌ وجود خدای متعال اعتقاد پیدا می‌کند و همچنین اساس خلقت موجودات و آفریده‌ها، حاکی از آن است که عالم هستی مسخّر یک موجود مافوق طبیعی است و از نظر عقلی و فلسفی نیز وجود خدا با واسطه اثبات می‌شود؛ و آنچه که واسطه قرار می‌گیرد، یک سری اصول عقلی هستند که ضرورت وجود خدای متعال را ثابت می‌کنند.