بررسی و نقد تعامل عِلّی نفس و بدن دکارتی

Abstract

<span style="font-size: 10px;">دیدگاه دکارت دربارة رابطة نفس و بدن بر اصولی همچون تفاوت جوهری و اتحاد ذاتی آن دو استوار است. دکارت معتقد است، حقیقت انسان، نه به بدن، بلکه به نفس اوست که ویژگی اساسی آن تفکر و آگاهی است. با وجود این آن دو با یکدیگر اتحاد داشته و رابطه‌ای علّی دارند. دکارت برای تبیین رابطة نفس و بدن از غدة صنوبری، اتحاد بین نفس و بدن و گاهی نظریة توازی بهره می‌برد. شش اشکال عمده بر این دیدگاه دکارت وارد است که عبارتند از: عدم امکان تعامل، عدم تبیین ماهیت اتحاد، عدم تماس فیزیکی، نامعقول بودن علّیت ذهنی، ناسازگاری با اصل انسداد علّی و عدم تعیّن چندجانبه و انکار علّیت بر اساس نظریة توازی. در این مقاله- که با روش اسنادی و تحلیل محتوا صورت گرفته- ابتدا تعامل نفس و بدن از دیدگاه دکارت تبیین می‌شود و سپس اشکالات شش‌گانه به این دیدگاه، مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است.</span>