تفاوتهای زبانی گونه نوشتار ادبی با گونه نوشتار معیار برای آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان

Abstract

در این پژوهش ما با هدف شناخت تفاوت‌های دو گونه زبانی معیار و ادبی، ابتدا بر اساس تحلیل مقابله‌ای کتاب‌های دستور زبان آثار ادبی با کتاب‌های دستور زبان‌ معیار، تفاوت‌های این دو گونه را استخراج‌ و سپس براساس میزان فراگیربودن آنها در آثار ادبی، تفاوت‌های زبانی کمتر رایج را به شش دسته تقسیم کردیم: 1. مؤلفه‌های زبانی متروک 2. مؤلفه‌های زبانی محلی 3. مؤلفه‌های زبانی دخیل کم کاربرد 4. مؤلفه‌های زبانی نوساخته 5. خطاهای زبانی و 6. مؤلفه‌های زبانی محاوره‌ای، عامیانه و شکسته. سپس براساس نظریه تداخل و همچنین بر مبنای پیروی از اصول علم نحو، تفاوت‌های زبانی رایج‌تر را به سه دسته تقسیم کردیم که عبارتند از: 1. مؤلفه‌های گونه ادبی با ظاهر یکسان نسبت به زبان معیار اما با کارکرد متفاوت 2. مؤلفه‌های گونه ادبی با ظاهر متفاوت نسبت به زبان معیار اما با کارکرد یکسان 3. حذف یا جا‌به‌جایی ارکان جمله. پس از معرفی، نمونه‌ای ادبی در دوازده حوزه زبانی نظام آوایی، اسم، صفت، عدد، ضمیر، موصول، فعل، قید، حروف، اصوات، واژه‌سازی و جمله، ارائه دادیم. در پایان معلوم شد که تفاوت‌های زبانی رایج‌تر، برای آموزش به غیرفارسی‌زبانان ضروری‌تر و در عین حال دشوارترند و گروه کمتر رایج‌ از اهمیت آموزشی کمتری برخوردارند ولی فراگیری‌شان راحت‌تر است.