زبان فارسی و گویش های ایرانی

ارسال های اخیر

  • بحثی در صحت و سقم انتساب منظومۀ خسرونامه به عطار نیشابوری 

    زینال زاده, حمیده؛ مشتاق مهر, رحمان؛ گلی, احمد (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    منظومۀ عاشقانۀ خسرونامه یا گل و هرمز یکی از مثنوی‌های معروف منتسب به عطار است که برخلاف دیگر مثنوی‌های جعلی منسوب به وی، به‌جهت برخورداری از نظم و انسجام شعری و اشتمال بر پاره‌ای ویژگی‌های زبانی و تبحر سراینده، عده‌ای را ...

  • ارگتیو و مطابقۀ فعلی در جوشقانی 

    طاهری, اسفندیار (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    جوشقانی یکی از زبانهای مرکزی ایران است که در شهر جوشقان در شمال اصفهان صحبت می‌شود. این زبان ساخت ارگتیو را به صورت مطابقۀ فعلی دارد. در این ساخت فعل جمله شناسه‌ای می‌گیرد که از جهت شخص، شمار و جنس با مفعول جمله مطابقت ...

  • تحلیل وضعیت زبان،گویش و لهجه‌های ایران باتوجه به اطلاعات ارائه شده در سفرنامه‌های خارجی عصر قاجار 

    شکاریان, محمد علی؛ صادقی تحصیلی, طاهره؛ نوری, علی (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    سفرنامه‌ها، اسناد معتبر و پراهمیتی به شمار می‌آیند. سفرنامه‌نویسان دوره قاجار که اغلب اروپایی و عمدتا از شخصیت‌های برجسته علمی و ادبی روزگار خود بودند با ژرف‌نگری در خصوص تاریخ ادبیات ایران، زبان‌ها، گویش‌ها و لهجه‌های ...

  • نسبت گونه‌های موسوم به تاتی خلخال با زبان تالشی 

    نصرتی سیاهمزگی, علی (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    در مقالۀ پیشِ رو، تالشی شمالی، مرکزی و جنوبی را با زبانِ شاهرود خلخال در استانِ اردبیل، در هفت روستای اسکستان، شال، درو، کرین، کلور، گیلوان و لرد، به صورت هم‌زمانی سنجیده‌ایم. این روستاها در غرب استان گیلان، آن سوی رشته‌کوه ...

  • محدودیت عملکرد فرایند هماهنگی واکه‌ای در زبان فارسی 

    قاسمی, پرویز؛ احمدخانی, محمدرضا؛ کرد زعفرانلوکامبوزیا, عالیه (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    هدف از نگارش این مقاله بررسی فرایند هماهنگی واکه‌ای در واژه‌هایی است که با وجود برخورداری از بافت واجی متناسب، در گفتار غیررسمی بدون انجام این فرایند تلفظ می‌شوند. هماهنگی واکه‌ای به عنوان یک فرایند بافت‌محور یکی از ...

  • کاربردها، گونه‌ها و تحولات یک عامل ربط (هِن) در گویش قدیم شیرازی 

    نوروزی, حامد (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    یکی از کلمات مبهم گویش شیرازی کهن که با تفاوت‌های بنیادین معنایی و کاربردی در گویش هروی کهن نیز به کار رفته، فعل «هن» است. این کلمه در فرهنگ‌های قدیم فارسی با قیدِ «در گویش قدیم شیراز» با معنی «است» مدخل شده است. در این ...

  • کنکاشی در چیستی و چگونگی فرایندهای ساخت‌واژی در سیاق عامیانۀ (نو)جوانان ایرانی: موردپژوهی واژگان مورد استفادۀ کاربران رسانۀ طرفداری 

    راستی, علیرضا (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    مطالعة سیاق عامیانة زبان، به دلیل ماهیت سیال، کوته‌زیست، و از حیث اجتماعی اثرپذیر آن، می‌تواند اطلاعات ذی‌قیمتی در اختیار اصحاب زبانی بگذارد. به رغم اهمیت موضوع، مطالعة این سیاق در فارسی چندان مورد اقبال قرار نگرفته است. ...

  • هندسۀ مشخصه‌ای و طبقات طبیعی صداها و مشخصه‌ها در زبان فارسی 

    طبیب زاده, امید (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    در این مقاله ابتدا مشخصه‌های تمایزدهندۀ دستگاه واجی زبان فارسی را بر اساس ویژگی‌های تولیدی آنها توصیف می‌کنیم و سپس جدول مشخصه‌ای واج‌های این زبان را ترسیم می‌کنیم. در بخش بعد نظریۀ هندسۀ مشخصه‌ها را به‌اختصار معرفی، و ...

  • بررسی کمّی تغییر رفتار اجزای فعلی در فارسی نو 

    پری زاده, مهدی؛ قیومی, مسعود (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    در زبان فارسی همکردهای فعل مرکب یا بخش فعلی موجود در عبارت‌های فعلی، خودشان فعل‌های قاموسی ساده‌ای بوده‌اند که معمولاً در این نقش جدید در معنای اصلی به کار نمی‌روند. این پژوهش به دنبال مشخص کردن این مساله است که چه افعالی ...

  • فرآیند دوگان سازی کامل در زبان تاتی در چارچوب نظریه دوگان سازی صرفی 

    دولت پور لاکه, طاهره؛ شعبانی, منصور (دانشگاه گیلان, 2023-03-21)
    دوگان سازی یکی از فرآیندهای ساختواژی است که در آن تمام یک واژه یا بخشی از آن برای اهدافی ساختواژی تکرار می‌شود. این فرآیند در بیشتر زبان ها دارای دو نوع کامل و ناقص است. در این تحقیق می‌کوشیم تا انواع دوگان سازی کامل در ...

  • مفهوم سازی فعل «shekanen» (شکستن) در کُردی کلهری: رویکرد شناختی 

    پروینی راد, زهرا؛ دهقان, مسعود؛ کرانی, اکرم (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    از بین انواع روابط واژگانی، چند‌معنایی جایگاه مهمی در حوزۀ معنا دارد، چون زایایی معنا و گسترش مفاهیم، به طور چشمگیری، در نتیجۀ کارکرد چند‌معنایی محقق می‌شود. پژوهش حاضر با هدف مفهوم‌سازی فعل «شکانن» (شکستن) در کُردی کلهری ...

  • واژه‌‌های فریبکار در فارسی کرمانشاهی 

    سالمیان, غلامرضا (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    یکی از مقوله‌های زبان‌شناسی که در یکصدسال اخیر به عرصۀ مطالعات این دانش وارد شده است، حوزۀ واژه‌های فریبکار است. این اصطلاح به معنی واژه‌های به‌ظاهر یکسان، امّا در معنی متفاوتی است که در یک زبان یا در میان دو زبان به کار ...

  • بررسی خطاب واژه‌ها و عبارات خطاب در متن‌های گفتگومحور اشعار گیلکی شیون فومنی 

    فاضلی, فیروز؛ نیکدل, امیررضا (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    چکیده هدف اصلی این تحقیق بررسی خطاب‌واژه‌ها در منظومه‌های گیلکی شیون فومنی براساس رویکرد گفتگومحوری به‌عنوان محور اصلی است که باتوجه به بافت، موقعیت، جنسیت، سن، طبقه و منزلت اجتماعی افراد به صورت‌های مختلف نظیر ضمایر خطاب، ...

  • پیشنهادی در بارۀ معنی و اشتقاق دو واژه از فرگرد دوم وندیداد 

    مولایی, چنگیز (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    آنچه در مقالۀ حاضر می‌آید، بررسی مجدد دو واژه‌ از فرگرد دوم وندیداد است که آرای محققان در بارۀ معنی و اشتقاق آنها رضایت بخش نیست. یکی از این دو، واژۀ vīuuīse است که بارتلمه آن را مصدر دانسته و «آماده شدن برای کاری» معنی ...

  • فارسی‌ستیزی در یک سدة اخیر در افغانستان 

    رضایتی کیشه خاله, محرم؛ برهانی, بسم الله (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    زبان فارسی از زمان شکل‌گیری حکومت مستقل در افغانستان و تغییر نام خراسان به افغانستان تا به امروز سرگذشت دردناکی را تجربه کرده است. سیاست به‌حاشیه‌راندن زبان فارسی که از دورة امیر حبیب‌الله‌خان شروع شد، در دوره‌های بعد و ...

  • میزان زایایی وند‌های اشتقاقی در زبان کردی سورانی، رویکرد پیکره‌بنیان 

    صادقی, سیده ساره؛ براخاصی, نجم الدین؛ بدخشان, ابراهیم (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    پژوهش حاضر با استفاده از پیکره کردپرس به بررسی زایایی وندها در زبان کردی سورانی پرداخته است. در علم صرف، میزان زایایی یک وند را به میزان تعداد کلمات جدیدی بیان کردند که توسط یک وند ساخته‌شده است. بدین ترتیب پژوهش حاضر به ...

  • اطلس زبانی استان بوشهر و تعیین مرز همگویی واژگانی 

    عاملی, اله کرم؛ ربیع, علی؛ باباسالاری, زهرا (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    هدف از پژوهش حاضر، ترسیم اطلس زبانی استان بوشهر، به‌عنوان اولین اطلس زبانی استان­ بوشهر است. اطلس زبانی مجموعه‌ای از نقشه‌هاست که به‌منظور تعیین محدودیت‌های زبانی روی پهنه‌ی جغرافیای تدوین می‌شود. داده‌های این پژوهش، بر ...

  • مقایسه کنش های گفتاری درخواست و عذرخواهی در تعاملات دانشجویان یک زبانه فارسی و دوزبانه ترکی – فارسی 

    علوی, سیده زهره؛ زارع, آمنه (دانشگاه گیلان, 2023-07-23)
    هدف این پژوهش مقایسه کنش های گفتاری در تعاملات دانشجویان یک زبانه فارسی و دوزبانه ترکی–فارسی می باشد. این تحقیق، تحقیق میدانی و در حوزه کاربردشناسی زبان است. این پژوهش مقطعی و توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از روش پرسشنامه ...

  • فعل در گویش کتولی 

    وحیدفر, سعید؛ زاهدی, فرح؛ جدلی, فاطمه (دانشگاه گیلان, 2022-08-23)
    کتولی شرقی­‌ترین گویش زبان مازندرانی است که علاوه­‌بر تفاوت در برخی واژگان، از نظر ساخت­‌های فعلی نیز در پاره­‌ای موارد همچون ساخت ماضی استمراری، پیشوند و شناسه­‌های افعال ماضی و مضارع  تفاوت‌هایی با زبان مازندرانی دارد. ...

  • نگاهی تاریخی به صورت‌های بیان وجه اجازه درگیلکی 

    حسینی ماتک, الهه؛ منشی زاده, مجتبی؛ چنگیزی, احسان (دانشگاه گیلان, 2022-08-23)
    در گیلکی، چهار صورت زبانی برای بیان وجه اجازه به‌کار می­رود: vâhâštǝn، bedâ، benǝ و tânǝstǝn. برخی از این صورت­‌ها بر صدور اجازه و برخی بر درخواست اجازه دلالت دارند. این ابزارها حاصل دستوری‌شدگی صورت‌هایی هستند که در ...

View more