شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر فرایند نوآوری سیستماتیک در توسعة محصول جدید در شرکت‌های کارآفرین فعال در حوزة زیست فناوری غذایی

Abstract

رشد روزافزون جمعیت جهانی و افزایش مصرف در میان مردم جهان به افزایش تقاضا برای غذا منجر شده است. توسعة محصول جدید در حوزة غذا با به‌کارگیری روشی سیستماتیک در نوآوری به تبدیل ایده‌های اولیه به محصولات و خدمات قابل فروش، مانند محصولات مهندسی‌شدة ژنتیکی، به بازار می‌انجامد. روش این تحقیق آمیخته- اکتشافی (کیفی- کمی) است. در بخش کیفی، مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با 10 نفر از خبرگان به کار گرفته شد و در بخش کمی از 80 پرسشنامه استفاده شد که 64 نمونة آن عودت شد. جامعة آماری در بخش کیفی مدیران و اساتید دانشگاهی مطلع در حوزة توسعة محصول جدید و زیست‌فناوری غذایی و در بخش کمی اساتید دانشگاهی و کارشناسان و متخصصان مطلع در همین حوزه است. روش نمونه‌گیری در بخش کیفی گلولة برفی و در بخش کمی طبقه‌ای- تصادفی است. نتایج پژوهش نشان داد که مراحل مختلف فرایند توسعة محصول جدید شامل توسعة مفهوم، طراحی، نمونه‌سازی، تولید انبوه و بازاریابی و فروش هستند که برای اولویت‌بندی عوامل فرعی در هرکدام از پنج مرحله از آزمون فریدمن بهره گرفته شد. تشکیل تیم توسعة محصول جدید، طراحی فرمولاسیون، تولید نمونة پیش‌آزمایشگاهی، مطالعات مالی و اقتصادی و قیمت به ترتیب در هریک از مراحل دارای اولویت بالاتری هستند. در نهایت پیشنهادهایی برای شرکت‌های کارآفرین فعال در حوزة زیست‌فناوری غذایی ارائه شده است.