چکیــده یکی از مسائل بسیار مهم در فلسفۀ فقه سیاسی این است که آیا در دورۀ غیبت، نظام فقه سیاسی بر پایۀ جواز تشکیل حکومت دینی تدوین می‌شود یا بر پایۀ عدم جواز آن؟ این مسئله بعد از تأسیس جمهوری اسلامی ایران به شدت مورد توجه ...

چکیــده کسب شناخت علمی در اصول عقاید، یکی از مباحث مهم در حوزۀ معرفت دینی به شمار می آید. اصل مسئله این است که مذاهب کلامیِ امامیّه، معتزله، اشاعره و ماتریدیه چه نوع شناخت علمی را در اصول و اعتقادات دینی لازم می دانند. آیا ...

چکیــده بنا بر روایت‏های موجود میان شیعیان و اهل‌سنت، نام مبارک حضرت مهدی# (محمد) است و انتساب او به پیامبر| از طریق حضرت فاطمه÷ مورد پذیرش اکثریت مطلق مسلمانان است.شیعیان همچنین معتقدند که این انتساب از طریق امام حسین× ...

شیعه و سنی، در طول تاریخ از نام‌هایی همچون: عبد النبی، عبد الرسول، عبد العلی، عبد الزهراء، عبد الحسین و... برای نامگذاری فرزندان خود استفاده کرده‌اند؛ اما با ظهور وهابیت در قرن دوازدهم قمری، تعدادی از مفتیان افراطی این ...

در پنجاه سال اخیر علامه  طباطبایی به عنوان نماینده تفکر فلسفی صدراییبا بعضی از طلایه داران اندیشه تفکیکی ـ معارفی، مانند شیخ مجتبی قزوینی و ....گفتمان علمی و معرفتی و دیدگاه های مختص و مشترکی داشته اند و به دلیل نقض و ...

چکیــده بحث از کفر هم در کلام و هم در فقه مطرح و برای هر کدام معیارهایی ذکر شده است. هدف از این مقاله روشن ساختن معیارهای کفر در اسلام است. تحلیل و توصیف معیار های کفر در پرتو آیات و روایات و ارائۀ نظریه‌ای منسجم در باب ...

چکیــده درباب تعیین معیار بازشناسی گناه کبیره از گناه صغیره انبوهی از دیدگاه­ها در میان فریقین در گذر زمان مطرح گردیده است؛ اما این دیدگاه­ها که به مثابۀ راه­حل­های متفاوت است هیچ‏گاه توسط دانشمندان مقایسه و ساماندهی نشده ...

چکیــده شناخت خدا از دو طریق حضوری و حصولی ممکن می‏شود؛ شناخت حصولی خدا نیز از دو راه شناخت «انّی» و «لمّی» حاصل می­گردد. در مجموعه­ای از احادیث، به شناخت خدا با خدا تأکید شده بلکه این تنها راه شناخت خدا قلمداد شده است. ...

رابطه وحی، نقل و عقل، موضوع مهم و بحث‎برانگیز در اندیشۀاسلامی و غیر اسلامی بوده و هست. در جهان اسلام تعیین موضع نسبت به چگونگی رابطهفوق، جایگاه معرفتی هریک، ملاک مهم در دسته‎بندی فرقه‎ها و جریان‎های اسلامی بودهو هست و ...

یکی از بهترین مباحث برای اثبات اهتمام بی‌بدیل نظام سیاسیاسلامی به امر شایسته‌سالاری، بحث «اشتراط افضلیت در امام» است. با بررسی این بحثدر این مقاله، معلوم خواهد شد شیعیان در خصوص امام به لزوم افضلیت مطلق معتقدند؛ یعنیبرتری ...

اگرچه همۀ مذاهب و اندیشمندان مسلمان، اصل صفت تکلم خداوند را می‌پذیرند، دربارۀ حقیقت کلام الهی اختلاف‌هایی دارند که بر دیگر مباحث کلامی، مانند صفت ذات یا فعل بودنِ تکلم الهی و حادث و قدیم بودن آن نیز تأثیر گذارده است. این ...

جان‌ فینیس از اندیشمندان مسیحی معاصر و از پیروان سنت آکویینی در اخلاق است. او برای شناخت ارزش‌های اخلاقی، با تکیه بر ظرفیت‌ها و قوای طبیعی انسان، رهیافت مبناگرایانه‌ای پیش‌می‌گیرد و اخلاقِ مبتنی بر طبیعت را معرفت‌شناسانه ...

برخی از متون روایی که امروزه به عنوان مسانید اصلی حدیثی در جامعه اسلامی محسوب می­شوند تحت تاثیر باورهای کلامی مولفان آنها جمع آوری شده و به جامعه القا می­شوند. از جمله این متون روایی، صحیح مسلم و صحیح بخاری هستند. مقاله ...

یکی از راه‌های شناخت امام معصوم 7، وصیت امام قبل درحقِ اوست که از گونه‌های این وصیت با عنوان وصیت آشکار در روایات یاد شده است. این قسم از وصیت، از مهم‌ترین روش‌های تشخیص مدعی حق از مدعی باطل است. هریک از امامان در سیره خود ...

بی‌گمان ولایت یکی از مهم‌ترین صفات و عناوین مباحث اسلامی است. مفهوم و حدود ولایت از مسائل مهم معارف دینی است که درک درست آن تأثیر شگرفی بر عقاید دینی مسلمانان می‌گذارد؛ ازاین‌رو باید بدانیم مفهوم حقیقی ولایت الهی چیست و ...

لعن و نفرین به عنوان مصداقی از بُغضِ آدمی از ابتدای زندگی بشر تاکنون میان مردمان شایع بوده تا جایی که در فرهنگ اسلامی با گزاره­های گوناگون مشروعیت آن در قرآن کریم، فی­الجمله، مورد تایید قرار گرفته است. اما چندی است که ...

آیااعمال انسان بر یکدیگر اثر متقابل می‌گذارند و همدیگر را باطل می‏کنند (تحابط وتباطل) یا کردار شایسته حکم و اثر خود را دارد و گناهان نیز حکم و اثر خود را؟ دراین‌بارهسه نظریه در تفکر شیعی و معتزلی وجود دارد: یکی احباط مطلق، ...

صحیح بخاری از منابع مهم اهلِ‌سنت در خداشناسی، فقه، اخلاق و... است. توحید صدوق نیز از منابع مهم شیعه در خداشناسی است. در این مقاله دربارۀ صفات خبری خداوند از منظر این‌دو کتاب مهم بحث می‌کنیم. براساس کتاب صحیح بخاری، صفات ...