بررسی پدیدۀ دستورنویسی برای زبان‏‌های خارجی در ایران

Abstract

مقالۀ حاضر سعی دارد با بررسی شیوۀ تدوین و مطالب دستورزبان‏‌هایی که پژوهش­گران و اساتید ایرانی در فاصلۀ سال‏های 1357 تا کنون به زبان فارسی برای زبان‌‏های انگلیسی، آلمانی، فرانسه، اسپانیایی، ایتالیایی و ترکی‏‌استانبولی نگاشته‌‏اند، پدیدۀ دستورنویسی برای این زبان‌‏ها را با دیدی انتقادی مورد پژوهش قرار دهد. در مجموع 347 مورد به عنوان نمونه‌‏ها (داده‏‌ها)ی مقالۀ حاضر انتخاب شدند و از میان این موارد تعداد 100 مورد به صورت تصادفی انتخاب شده و پس از تهیۀ کتاب‏‌های موردنظر، نحوۀ تدوین مطالب، نقاط قوت و کاستی‌‏های آن‏ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده حاکی از این است که دستورزبان‏‌های نگاشته شده دارای نقاط ضعف بنیادین و اساسی بوده و به هیچ وجه نتوانسته‌‏اند جایگزین متون درسی اصلی این زبان‌‏ها شوند؛ هرچند برای طیف خاصی از مخاطبان همیشه جذابیت داشته‌‏اند. از سوی دیگر، کتاب‌‏های حاضر بیشتر جنبه‏‌های اقتصادی را لحاظ کرده و عمدتاً نیازهای بازار را مدنظر دارند و از این رو، هیچ اقبالی در آموزشگاه‌‏های زبان و دانشگاه‏‌های داخل کشور به چنین کتاب‌‏هایی نشان داده نمی‌‏شود. دوازده مورد از کاستی‌‏های این نوع دستورزبان‏‌ها و چهار مورد از مزیت‏‌های آن‏ها به طور مفصل در متن مقاله توضیح داده شده‌‏اند.<br />