نقد کتاب پایان توسعه؛ پساتوسعه‌گرایی و بن‌بست‌های پارادایم توسعه

Abstract

توسعه، به‌عنوان یک مفهوم خاص برای اهل علم در جامعه‌شناسی و برای سیاست‌مداران و حتی مردم عادی، دارای چنان اعتبار و اهمیتی است که مخالفت با آن به شجاعت بالایی نیاز دارد. علی‌رغم این اهمیت و اعتبار، پارادایم توسعه در جامعه‌شناسی با انتقادات و چالش‌های جدی مواجه است؛ تاجایی‌که امروزه صحبت از بن‌بست در جامعه‌شناسی توسعه می‌شود. این مقاله ضمن طرح بن‌بست‌های متدولوژیک پارادایم توسعه بر آن است که پساتوسعه‌گرایی (Post-developmentdism) با طرح یک چشم‌انداز جدید راه را برای خروج از بن‌بست در توسعه می‌گشاید. نکتۀ کلیدی این مقاله در بحث از پساتوسعه‌گرایی انتقال رسالت توسعه از دولت‌ها و نخبگان به جامعه و مردم است. گفتنی است که مقالۀ حاضر برگرفته از نقد و بررسی کتاب <em>پایان توسعه: مدرنیته، پست مدرنیته، و توسعه</em> می‌باشد که توسط ترور پارفیت (Trevor Parfitt)، استاد دپارتمان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه ناتینگهام انگلستان، به‌نگارش در آمده است.