بررسی و نقد کتاب الشعراء المحدثون

Abstract

سخن از نوگرایی و پیش‏گامان آن در شعر عصر عباسی فقط به زمان معاصر اختصاص ندارد، بلکه از همان زمان‏ های نزدیک به آن عصر، که نقد ادبی براثر درآمیختن فرهنگ عربی با فرهنگ‏ ها و میراث‏ های فرهنگی و تازه‏ های تمدنی پا گرفت، به‏ صورت پراکنده در آثار آنان مشاهده می‏‌شود؛ از جاحظ گرفته تا قدامة‏ بن جعفر و آمدی و ابن ‏قتیبه و ابوالفرج اصفهانی. حسن درویش، نویسندۀ کتاب <em>الشعراء المحدثون</em>، با روش تحلیلی ــ توصیفی، موضوع را واکاوی کرده تا فراگیری نوگرایی را در جنبه‌های مختلف هنر شاعری اینان آشکار کند. با بررسی اثر حاضر، می ‏توان دریافت که نوآوری نگارنده نخست در گردآوردن سرآمدان این جریان در این کتاب است. سپس، اشاره به زوایای پنهان حرکت نوآوری در جنبه‏ های مختلف شعر آنان؛ از نوآوری در زبان شعری تا بنا و تصویر و موسیقی و غرض‌‏های مختلف شعری. دیگر آن‏که حضور نویسنده تا حدود قابل ‏ملاحظ‌ه‏ای در این اثر نمایان است، و بیش‏تر پس از نقل آرای مختلف یا آنان را تأیید کرده است یا با برهانی مناسب آن‏‌ها را رد می‏کند یا در برخی موضوعات خود نظری ارائه می‏‌نماید.