طراحی مدل معماری سرمایه‌های انسانی در سازمان‌های دولتی با استفاده از نظریه داده بنیاد

Abstract

وجود منابع ‌انسانی دانش‌محور، کارآمد و ماهر می‌تواند افزایش رقابت‌پذیری، کاهش هزینه‌ها و تعالی سازمانی را موجب شود. این مهم در گرو آن است که بازنگری و برنامه‌ریزی مناسبی در سازمان‌ها و منابع انسانی صورت گیرد که به آن «معماری سرمایه‌های انسانی» گفته می‌شود. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر آن است که با استفاده از نظریه داده‌بنیاد مدلی را برای معماری سرمایه‌های انسانی طراحی و تدوین کند. این پژوهش از نوع پژوهش‌های کیفی و در حوزه پارادایم (الگوواره) استقرایی است. درپژوهش حاضر، از مصاحبه عمیق به عنوان ابزار جمع‌آوری داده‌ها استفاده شده که داده‌های حاصل از آن، با استفاده از نرم‌افزار Atlas.ti و با بهره‌گیری از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شده است. در این پژوهش برای انتخاب نمونه، از نمونه‌گیری هدفمند استفاده شده است که بر اساس اصل کفایت نظری، در پژوهش حاضر با استفاده از 26 مصاحبه این مهم حاصل شد. نتایج پژوهش مشتمل بر شناسایی عوامل علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر و پیامدهای معماری سرمایه-های انسانی و در نهایت، ارائه مدل نهایی معماری سرمایه‌های انسانی است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که برای معماری سرمایه‌های انسانی، سازمان‌ها باید مدیریت کارراهه شغلی مناسبی برای کارکنان خود بر اساس اصل شایستگی و بر مبنای جانشین‌پروری داشته باشند. به‌علاوه، برای عملیاتی کردن معماری سرمایه-های انسانی، سازمان‌ها باید هم‌آیندی برنامه‌ریزی منابع انسانی با برنامه‌های راهبردی سازمان و تطابق برنامه-ریزی منابع انسانی با برنامه‌ریزی استراتژیک سازمان را مدنظر خود قرار دهند. برنامه‌ریزی در جهت سرمایه-گذاری منابع انسانی دانش‌محور و متخصص و ساماندهی سازمان بر اساس نیروهای انسانی با استعداد و کلیدی، نکته دیگری است که در معماری سرمایه‌های انسانی بسیار حائز اهمیت است. در نهایت، سازمان برای معماری مناسب سرمایه‌های انسانی باید فرایند کارمندیابی خود را بر اساس نیازسنجی و مبتنی بر شایستگی و قابلیت منابع انسانی انجام دهد.