تجزیه و تحلیل فرهنگ سازمانی مکتب مدیریت کلاسیک از دیدگاه اسلام

Abstract

فرهنگ سازمانی مکتب مدیریت از منظر فرهنگ اسلامی به روش توصیفی و جمعآوری داده‌ها به صورت کتابخانه ای و جستجو در منابع اینترنتی در این نوشتار مورد تجزیه و تحلیل و نقد قرار می‌گیرد. فرهنگ در نظریهپردازان مکتب مدیریت کلاسیک به نظر تیلور مجموعه پیچیدهای است که شامل معارف، معتقدات، هنرها، صنایع، فنها، اخلاق، قوانین سنتی و سرانجام تمام عادات، رفتار و ضوابطی است که انسان بهعنوان عضو یک اجتماع آن را از جامعه خود فرا می‌گیرد و در قبال آن جامعه تعهداتی بهعهده دارد. نظریات مکتب مدیریت کلاسیک با پشتوانه فرهنگ سرمایهداری، پروتستانتیزم با نگاهی پوزیتویسمی(مثبتگرایی) به مسایل مدیریتی در حول محور کارایی و سود بدون توجه به فرهنگ و اخلاقیات می‌باشد. پشتوانه فرهنگ مدیریت اسلامی قرآن، روایات و احادیث سیره نبوی و ائمه اطهار(ع) و منابع تاریخی می‌باشد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد، مؤلفه های فرهنگ سازمانی یک مکتب، جدای از فرهنگ آن جامعه نیست، ولی بهصورت اختصاصی مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی مکتب مدیریت کلاسیک را باتوجه به زمان و صاحبنظران آن می‌توان، جهانبینی (اخلاق و عقایدپروتستانتیزم)، کارایی، سود و هزینه، تخصص، رسمیت، هدف مداری، انسان اقتصادی، عقلانیت درکار، زمانسنجی، کارسنجی، تقسیم کار و... نام برد. بهطور کلی در تطبیق مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی مکتب کلاسیک با فرهنگ اسلامی، به ظاهر برخی نکات مشترک مانند اهمیت کار، علمآموزی، تقسیم کار، تخصص، نظم و انضباط، رعایت مقررات و... وجود دارد. ولی تفاوت ماهوی در تفسیر و بهرهبرداری از هر یک از مؤلفه‌ها با یکدیگر دارند. هدف نهایی در فرهنگ اسلامی در کلیه فعالیتها رضایت خداوند است، ولی در فرهنگ سازمانی مکتب مدیریت کلاسیک همه مؤلفه‌های فرهنگی به واسطه آنکه به طور مستقیم و غیر مستقیم سبب کارآیی و در نتیجه سود بیشتر می‌گردد، مورد توجه است.