تبیین رابطه توانمندسازی روانشناختی و تنیدگی کارکنان در مراکز آموزشی

Abstract

هدف از تحقیق حاضر بررسی رابطه بین توانمندسازی روانشناختی و عوامل مؤثر بر تنیدگی اعضا در دانشگاه فرهنگیان استان خراسان رضوی می‌باشد. با استفاده از شیوه نمونه‌گیری تصادفی تعداد نمونة آماری 140 نفر، به‌دست آمد که پس از توزیع پرسشنامه‌ها و جمع‌آوری آنها، فقط 131 نمونه قابل استفاده و تحلیل بود. در این تحقیق شش عامل ِبارکاری نقش، بی‌کفایتی نقش، دوگانگی نقش، محدوده نقش، مسئولیت و محیط فیزیکی به عنوان عوامل مؤثر بر تنیدگی سازمانی و همچنین پنج بُعدِ احساس شایستگی، احساس معنی‌داری، احساس مؤثر بودن، احساس داشتن حق انتخاب و احساس اعتماد به دیگران برای وضعیت توانمندسازی روانشناختی در محیط کار شناسایی شد و روابط میان آنها مورد واکاوی قرار گرفت. جهت سنجش توانمندسازی روانشناختی در محیط کار از پرسشنامه اسپریتزر و میشرا (1999) و برای بررسی عوامل مؤثر بر تنیدگی ‌از پرسشنامه تنیدگی اسپیو (1990) استفاده گردیده است. بر مبنای نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون و برازش مدل رگرسیونی بین توانمندسازی روانشناختی کارکنان در محیط کار و تنیدگی ناشی از بی‌کفایتی، دوگانگی و محدوده نقش در دانشگاه فرهنگیان استان خراسان رضوی رابطه معنی‌داری وجود دارد؛ به‌طوری که تنیدگی ناشی از بی‌کفایتی نقش، تحت تأثیر سه مفهومِ احساس شایستگی، معنی‌دار بودن شغل و داشتن اعتماد به دیگران قرار دارد؛ تنیدگی ناشی از دوگانگی نقش، تحت تأثیر بُعد احساس شایستگی؛ و در نهایت تنیدگی ناشی از محدودة نقش، تحت تأثیر بُعد احساس معنی‌دار بودن شغل قرار دارد. همچنین از نتایج آزمون میانگین جامعه مشاهده گردید تنیدگی کارکنان دانشگاه فرهنگیان استان خراسان رضوی در سطح پایین (نامطلوب) و ابعاد توانمندسازی روانشناختی کارکنان در محیط کار در سطح بالا (مطلوب) قرار دارند. در پایان بر مبنای یافته های تحقیق پیشنهادات لازم به منظور بهره مندی در دانشگاه مذکور و سایر مراکز مرتبط با آن ارائه شده است.