نقش ابرکانون‌های جرم‌خیز در شکل‌گیری الگوهای فضایی بزه‌کاری مورد مطالعه ایستگاه بازرسی علی‌آباد شهر بیرجند

Abstract

زمینه و هدف: در سالیان اخیر شناسایی عوامل محیطی بروز جرم، مهم‌ترین راهکار پیشگیری از وقوع بزه‌کاری شناخته‌شده است. هدف پژوهش تحلیل الگوهای فضایی ناهنجاری‌های مرتبط با قاچاق موادمخدر در شهر بیرجند و شناسایی و کنترل عوامل تسهیل‌کننده ارتکاب این جرایم، در جهت کنترل هدفمند کانون‌های جرم‌خیز دیگر در سطح شهر است. روش: روش پژوهش توصیفی و تحلیلی است. ابزار گردآوری داده‌ها اسنادی و میدانی است. جامعه آماری شامل تمامی جرایم مرتبط با موادمخدر که در محدوده شهر بیرجند در 1387 به‌وقوع پیوسته می‌باشد. برای شناسایی الگوهای فضایی بزه‌کاری در شهر بیرجند از آزمون‌های مرکز متوسط، بیضی انحراف معیار و تخمین تراکم کرنل استفاده‌شده است. یافته‌ها: مهم‌ترین کانون‌های تمرکز بزه قاچاق موادمخدر در محدوده مورد مطالعه، به ترتیب اهمیت، ابرکانون مصنوعی ایستگاه بازرسی علی‌آباد، محله سجادشهر و معصومیه است و بیشترین میزان وقوع بزه‌کاری در ابرکانون ایستگاه بازرسی علی‌آباد رخ داده است که حدود 45% جرایم مورد بررسی، در این مکان به‌وقوع پیوسته است. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد قرارگیری ایستگاه بازرسی علی‌آباد در گلوگاه ترانزیتی استان، تأثیر به‌سزایی در کاهش جرایم موادمخدر در شهر بیرجند داشته است و مانع رشد سایر کانون‌های شهر‌شده است و مانع افزایش سایر بزه‌های مرتبط‌شده است. بنابراین با شناسایی، موقعیت‌یابی، احداث گلوگاه‌های تجهیزیافته برای کنترل جرایم مرتبط با موادمخدر که منجر به شکل‌گیری یک کانون مصنوعی خواهد شد از بروز انواع بزه‌کاری‌ها در سایر کانون‌ها و محدوده‌های شهر جلوگیری می‌نماید و امکان پیشگیری و کنترل بزه‌کاری را به نحو بهتری فراهم خواهد ساخت.