بررسی خواص فیزیکوشیمیایی ارقام برنج در دو منطقه مختلف کشت در ایران

Abstract

در این مطالعه تأثیر میانگین دما و میزان بارندگی متفاوت دو منطقه بر کیفیت تبدیل و پخت برخی ارقام برنج ارزیابی شده است. در سال زراعی 1391، ارقام طارم محلی، فجر و شفق در استان‌های مازندران و فارس با شرایط آب و هوایی متفاوت کشت شدند و خصوصیات مرتبط با تبدیل شلتوک به برنج سفید، صفات کیفی و ویسکوزیته ارقام بررسی شد. نتایج حاکی از تغییرات معنی‌دار در خصوصیات فیزیکوشیمیایی ارقام است. منطقۀ فارس میانگین دمای پایین‌تر و میزان بارندگی کمتری نسبت به منطقۀ مازندران دارد. مشخص شد که درصد شکستگی دانه، میزان آمیلوز، امتیاز پخش در قلیا، نسبت طویل‌شدن دانه و میزان عطر برنج حاصل از ارقام کشت شده در منطقۀ سردسیر فارس بیشتر از همین خصوصیات دانه‌های برنج به‌دست‌آمده در مازندران است و سختی نمونه‌های به‌دست‌آمده در مازندران بالاتر است. همچنین معلوم شد تفاوت مشخصه‌های ویسکوزیته اندازه‌گیری شده در نمونه‌های دو منطقه معنی‌دار است اما روند مشخص وابسته به دما در آن‌ها یافـت نشد. دو صفت ویسکوزیتۀ حداکثر و ویسکوزیته شکست رقم شفق در منطقۀ سردسیر فارس کاهش معنی‌داری دارد که نشان‌دهنده بهبود خصوصیات این رقم در استان فارس است.