بررسی و تعیین تأثیر رطوبت و دمای دانه بر خواص مکانیکی فشاری دانة برنج قهوه‌ای

Abstract

شناخت خواص گسیختگی دانة‌ برنج و اثر رطوبت و دما بر آن‌ در تحلیل و پیش­بینی رفتار شکستگی آنها در هنگام انتقال و فراوری، مهم است. مقادیر این خواص همچنین برای طراحی دقیق ماشین‌آلات برنج‌کوبی به­منظور کمینه کردن صدمات ضروری است. در این‌ تحقیق، خواص مکانیکی فشاریدانه‌های دو رقم برنج قهوه‌ای هاشمی و خزر در رطوبت‌ها و دماهای متفاوت مطالعه شد. آزمایش‌ها در دو حالت بارگذاری فشاری شامل آزمون فشار دانة کامل و آزمون فشار محوری روی <br /> نمونه­های استوانه­ای از دانه در سه سطح رطوبت (2_/10، 2_/12، و 25_/13 درصد بر پایة تر) و چهار سطح دمای دانه (35، 45، 55، و 65 درجة سانتی­گراد) بررسی شد. در آزمون فشاری دانة کامل، پارامترهای نیروی لازم برای شکست دانه، تغییرشکل در نقطة شکست، انرژی شکست، و مدول الاستیسیته ظاهری اندازه‌گیری شدند. در آزمون فشار محوری نمونة استوانه‌ای نیز تنش و کرنش گسیختگی، مدول چغرمگی، و مدول الاستیسیته فشاریتعیین شدند. نتایج نشان می­دهند که رطوبت و دمای دانه اثری معنی‌دار بر مقادیر خواص مکانیکی فشاری برنج قهوه­ای دارند. مقادیر کلیة خواص مکانیکی، به­جز کرنش گسیختگی فشاری، با کاهش رطوبت و دمای دانه افزایش نشان می­دهد. نتایج تجزیة واریانس داده‌ها نشان می­دهد که رقم تأثیری معنی‌دار بر کلیة خواص گسیختگی فشاری ندارد. برای هر دو رقم مورد مطالعه، مقدار متوسط نیروی لازم برای شکست دانه‌های برنج قهوه‌ای در محدودة 01_/37 تا 96_/89 نیوتن متغیر بود. در ضمن، در این شرایط تغییرات تنش گسیختگی فشاری دانه‌های این دو رقم در محدودة 43_/16 تا 42_/42 مگاپاسکال متغیر بود.