ناکارآمدی ارزش‌زدایی از روایت تاریخی

Abstract

دیدگاهی که می‌پندارد هرگونه روایت تاریخی باید فاقد بار ارزشی باشد، چه دیدگاهی است و چرا باید این دیدگاه را ناکارآمد پنداشت؟این دو پرسش اصلی و سؤالات فرعی دیگری که به فراخور بحث مطرح می‌شوند و تلاش برای پاسخگویی به آن‌ها، بنیاد مقاله‌ی حاضر را شکل می‌دهد.<br />در واقع اساس این پژوهش بر این امر استوار است که هر کنش تاریخی، به ناگزیر دارای بار ارزشی است و چون روایت کردن تاریخ علاوه بر اینکه مقوله‌ای معرفتی است، یک کنش تاریخی نیز است، لاجرم نمی‌تواند ارزش گریز باشد.مدافعان ارزش‌زدایی از روایت تاریخی، با توسل به مفاهیمی چون واقع‌گرایی و عینیت، رویکرد خود را موجه می‌شمارند؛ اما رویکرد آنان حتی اگر بر اساس یک دغدغه‌ی صادقانه اتخاذ شده باشد، می‌تواند زمینه‌ساز ساده‌اندیشی نسبت به منطق کنش تاریخی و یا سوء استفاده از منطق روایت تاریخی نزد برخی مورخان شود.در این نوشتار می‌کوشیم با اتخاذ دو رویکرد تاریخی و منطقی، به نقد و ارزیابی مقوله‌ی «ارزش‌زدایی از روایت تاریخی» بپردازیم.