تاریخ نگری و تاریخ نگاری

ارسال های اخیر

  • بازتاب باورها و نگرش‌‌های شیعی در تاریخ موصل ابوزکریا اَزْدی (334ﻫ) 

    نظری پسیخانی, حسین؛ نظری پسیخانی, حسین؛ پنجه, معصومعلی؛ پنجه, معصومعلی؛ فرهمند, یونس؛ فرهمند, یونس (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    بخش بازمانده از تاریخ موصل ابوزکریا اَزْدی(334ﻫ) افزون‌بر ذکر اخبار و وقایع محلی موصل و جزیره، حاوی گزارش‌‌هایی از خلفای متأخر اموی و یادکردهایی از علویان و امامان شیعه است. این مقاله بر این گزارش‌‌ها و یادکردها متمرکز شده ...

  • بررسی یک زمان‌پریشی تاریخی؛ راهی به نقد روایات ام‌سلمه دربارۀ خبر شهادت و جانشینی امام حسین (ع) 

    میرزایی, عباس؛ میرزایی, عباس (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    ام‌سلمه شخصیتی تأثیرگزار در تاریخ اسلام است. گزارش‌های فراوانی از وی دربارۀ اتفاقات صدر نخستین نقل شده است. بخشی از گزارش‌های منقول از وی پیرامون حوادث مرتبط با شهادت امام حسین (ع) است. گزارش‌هایی دربارۀ اصل خبر شهادت، ...

  • تحلیل رویکرد تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری شرفخان بدلیسی در شرفنامه 

    محمدی, ذکرالله؛ محمدی, ذکرالله؛ فیضی, کیومرث؛ فیضی, کیومرث (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    تواریخ محلی یکی از اشکال مهم تاریخ‌نگاری ایرانی‌اسلامی است که در کنار انواع تاریخ، کمک شایانی به شناخت تحولات گذشته می‌کند. ازجملۀ این‌گونه آثار، شرف‌نامه تألیف امیر شرفخان بدلیسی است که به‌عنوان نخستین اثر از نوع خود، به ...

  • گونه‌شناسی مطالعات شعوبیه در دورۀ معاصر (غرب، جهانِ عرب و ایران) 

    قریب, قاسم؛ قریب, قاسم؛ عباسی, جواد؛ عباسی, جواد؛ رجایی, سید جلال؛ رجایی, سید جلال (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    واکاوی ماهیت جنبش شعوبیه ازجمله حوزه‌‌های مطالعاتی در میان پژوهشگران تاریخ اسلام، ایران‌‌شناسان و متخصصان تاریخ ادبیات است. ازاین‌رو پژوهش‌‌های پرشماری در قالب کتاب، مقاله و پایان‌‌نامه در زبان‌‌های مختلف به بررسی جنبش ...

  • مقایسۀ تحلیلی جغرافی‌نگاری ابن‌خردادبه و اصطخری 

    علیجانی, مهدی؛ علیجانی, مهدی؛ شرفی, محبوبه؛ شرفی, محبوبه (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    این پژوهش می‌کوشد برمبنای مطالعات کتابخانه‌ای و روش تاریخی با رویکرد توصیفی‌تحلیلی، شیوه و ویژگی‌های جغرافی‌نگاری و مکتب روشی دو تن از جغرافی‌دانان ایرانی(ابن‌خردادبه و اصطخری) را واکاوی و تحلیل کند. یافته‌های پژوهش نشان ...

  • واکاوی غرائب‌نگاری نسخۀ مصور چاپ سنگی «در بیان قصۀ حضرت سلیمان» 

    عسگری, فاطمه؛ عسگری, فاطمه؛ زارع زاده, فهیمه؛ زارع زاده, فهیمه (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    از کتاب‌های چاپ سنگی مصور، «در بیان قصۀ حضرت سلیمان» است که ضمن روایتگری به زبان عامیانۀ عصر قاجار، دارای شاخصۀ بصری غرائب‌‌نگاری است. مقالۀ حاضر با رویکرد آیکونوگرافی و با روش توصیفی‌تبیینی بدین سؤال پاسخ می‌دهد: این ...

  • اهمیت «انجامه‌ها» در شناخت ارزش‌‌‌‌‌‌های تاریخی نسخۀ خطی «جُنگ احمد غلام» (تاریخ کتابت: 1142 – 1135ق) 

    عابدین پور, وحید؛ عابدین پور, وحید؛ کجباف, علی اکبر؛ کجباف, علی اکبر؛ سمائی دستجردی, معصومه؛ سمائی دستجردی, معصومه (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    سرانجام یا سخن پایانی کاتب نسخۀ خطی به‌طور معمول، با نام‌‌های انجام، پایان، تَرقیمِه، فَراغ‌نامه، رقم و نیز «اَنجامه»[1] شناخته می‌‌شود. اهمیت این قسمت به این دلیل است که اطلاعات گسترده‌‌ای را دربارۀ نویسنده، ویژگی‌‌های ...

  • بررسی زمان‌‌مندی روایت در اکسیرالتواریخ بر پایۀ نظریه ژرار ژنت 

    طاهری, محبوبه؛ طاهری, محبوبه؛ سرافرازی, عباس؛ سرافرازی, عباس؛ خواجه میرزا, محمود؛ خواجه میرزا, محمود؛ اسدبیگی, اردشیر؛ اسدبیگی, اردشیر؛ سلیم, محمدنبی؛ سلیم, محمدنبی (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    زمان یکی از عناصر مهم و کلیدی در روایت‌‌های تاریخی است که در کنار مؤلفه‌‌هایی چون مکان و شخصیت‌‌های تاریخی، قوام یک ابژه و رخداد تاریخی را شکل می‌‌دهد. مورخان برای نقل روایت‌‌های تاریخی از عنصر زمان به شیوه‌‌های گوناگون ...

  • کنشگری مورخ در گزارش وقایع تاریخی؛ بررسی مقایسه‌‌ای روایت سقیفه در تاریخ طبری و تاریخ بلعمی 

    رفعتی پناه مهرآبادی, مهدی؛ رفعتی پناه مهرآبادی, مهدی (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    دانش روایت‌‌شناسی، امکانی است برای پژوهشگران تاریخ در بررسی و نقد روایت‌‌های مختلف تاریخی و درک آنها. این دانش با بررسی عناصری چون زمان در قالب نظم، تداوم (دیرش) و بسامد و نیز بررسی شخصیت و شخصیت‌‌پردازی، زاویۀ دید و ...

  • تبیین مؤلفه‌های تاریخ‌نگاری عباس زریاب‎ خویی 

    پناهی, یعقوب؛ پناهی, یعقوب؛ منتظرالقائم, اصغر؛ منتظرالقائم, اصغر؛ چلونگر, محمدعلی؛ چلونگر, محمدعلی؛ آقاجری, سیّد هاشم؛ آقاجری, سیّد هاشم (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    در قرون معاصر پیشرفت‌های عقلی بشر و تحولات بینشی و روشی علوم مختلف، متفکران حوزۀ تاریخ را نیز به تکاپو واداشت تا به بازتعریف هویتی و علمی این دانش بپردازند. این تحولات از غرب آغاز شد و پس از چالش‌های فراوان و ایجاد مکتب‌های ...

  • بررسی استنادی کتاب عاشورانگاری تسلیةالمُجالس و زینة‌المَجالس 

    بارانی, محمدرضا؛ بارانی, محمدرضا؛ نعمتی, سحر؛ نعمتی, سحر (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    برگزاری آئین سوگواری عاشورا و گرایش علمای شیعه به نگارش عاشورا در دورۀ صفوی برای تقویت یکپارچه‌‌سازی تشیع در ایران بسیار کارساز بود. یکی از اثربخش‌‌ترین آثار، کتاب تسلیةالمُجالس حائری است. برای شناخت جایگاه علمی این ...

  • فتوحات گیتی‌ستان نقد و تحلیل منظومه‌ای نویافته از تاریخ شاه عباس اول 

    احمدی, نزهت؛ احمدی, نزهت؛ محمدی فشارکی, محسن؛ محمدی فشارکی, محسن (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2020-08-22)
    منظومه نویافتۀ «فتوحات گیتی ستان»، که تنها سه سال پیش از سقوط حکومت صفویه با تمرکز بر جنگ‌های نامدارترین پادشاه این دودمان سروده شده‌است از جهتی در عداد حماسه‌های تاریخی قرار می‌گیرد، اما اطلاعات ارزنده‌ای نیز از تاریخ ...

  • مسئلۀ عاملیت سیاسی فرودستان در تاریخ فرهنگی؛ یک مطالعۀ مقایسه‌‌ای 

    فتاحی زاده, ابوذر؛ عبدالهی, محمدجواد (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    در تاریخ فرهنگی کلاسیک، نخبگان، کارگزارانِ فرهنگ و سیاست محسوب می‌‌شدند؛ ازاین‌رو در این نوع تاریخ‌‌نگاری، جریان‌‌های فرهنگی‌سیاسی برآمده از مردمان عادی را مستقل از فرهنگ تولیدیِ نخبگان نمی‌‌دانستند. بااین‌حال، یکی از ...

  • بازآفرینی خویشتن: مواجهه‌ای فلسفی با تاریخ‌نگاری هویت فرهنگی 

    مصباحیان, حسین (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    این مقاله با به پرسش‌کشیدن تاریخ‌نگاری هویت فرهنگی نشان می‌دهد که هویت، سه سطح به هم پیوسته دارد: فردی، ملی (با شاخصۀ فرهنگی در دنیای امروز) و انسانی. در سطح نخست، فرد باید بتواند شمرده شود و شمرده‌شدن او یعنی آزادی ذهن و ...

  • ممیزات و نوآوری‌های تاریخ‌نویسی عبدالحسین خاتون‌آبادی در عرصۀ تاریخ‌نگاری ایران صفوی 

    صادقی, مقصودعلی (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    عبدالحسین خاتون‌آبادی نویسندۀ وقایع‌السنین و الاعوام در تاریخ‌نگاری خود روش یا روش‌هایی را به‌ کار برده  است که با شیوۀ دیگر همتایان تاریخ‌نگار خود تا اندازه‌ای دیگرگونه است. او از یک‌سو در گزینش موضوع‌های تاریخی ...

  • رعایت استانداردهای نشر مؤسسۀ بین‌المللی ایزو در نشریه‌های فارسی رشتۀ تاریخ 

    سادات بیدگلی, سیدمحمود؛ جمالو, محمد (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    مقالات فارسی منتشرشده در حوزه‌های علوم مختلف و انتشار آن به‌صورت چاپی و الکترونیک، از قواعد و قوانین خاصی پیروی می‌کند. قواعد حاکم بر نگارش و نشر مقاله در مجلات علمی ایران درحالی‌که از تشابهات ساختاری برخوردار است، بر طبق ...

  • بررسی نحو روایی و مدل کنشگران در روایت اردشیر زاهدی از کودتای 28 مرداد 1332 

    رفعتی پناه مهرآبادی, مهدی (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    کودتای 28 مرداد 1332 یکی از مهمترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران است که به رغم گذشت نزدیک به شش دهه از آن، هنوز محل بحث و نزاع‌های مختلف است. همین اختلاف آرا و دیدگاه منجربه ارائۀ روایت‌‌های گوناگون و متضادی از کودتا از همان ...

  • تاریخ‌نویسی مکی: کنشگری سیاسی، قهرمان‌گرایی و نسبت آن با حرفۀ تاریخ‌نویسی 

    خزائی, یعقوب (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    حسین مکی کنشگر فعال سیاسی است که با باور به نظریۀ قهرمان تاریخ نوشته است. پژوهش حاضر نسبت کنشگری سیاسی مکی با حرفۀ تاریخ‌نویسی او را بررسی می‌کند و بر این فرضیه استوار است که باور به قهرمان و تغییر قهرمانان نزد مکی ارتباط ...

  • تحلیل مقایسه‌ای مولفه‌های تاریخ‌نگاری در تاریخ دیاربکریه و عالم‌آرای امینی با تکیه مسئله تقدیرگرایی 

    سلیمانی یان, مسلم (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    فهم وقایع تاریخی بدون شناخت اندیشه‌ای که در پس رویدادها نهفته است، امکان‌پذیر نیست. این نوع نگرش منوط به فهم دانش و بینش مورخ است و شناخت واقعۀ تاریخی بدون شناخت نظرگاه مورخ، غیرممکن است. تاریخ‌نگری و گرانیگاه فکری دو مورخ ...

  • تأثیر گفتمان ملی‌گرایی بر بازنمایی ایران ‌باستان در تاریخ‌نگاری جدید دورۀ قاجار (مطالعۀ موردی نامۀ‌ خسروان جلال‌الدین‌ میرزا قاجار) 

    احمدزاده, محمد امیر؛ نیازی, محمد (دانشگاه الزهراAlzahra University, 2019-06-22)
    نخستین بازتاب‌ها از گفتمان ملی‌گرایی و تلاش برای صورت‌بندی تاریخی متناسب با آن، از اواسط سلسلۀ قاجار در ایران شکل ‌گرفت. تجددخواهان این دوره، ایدئولوژی ملی‌گرایی را مهم‌ترین نشانۀ قدرت دولت‌های اروپایی می‌دانستند. میرزا ...

View more