پژوهشی در هویت تاریخی «مقتل ابی‌مخنف»

Abstract

تشابه میان نام‌های تاریخی از مهم‌ترین دشواری‌‌ها در برخی از تحقیقات و مستندات تاریخی شده است؛ برای نمونه می‌توان به «مقتل ابی‌مخنف» اشاره کرد؛ کتابی که با کنیه‌ی مورخ بزرگ شیعه، لوط بن یحیی، متوفای 157 منتشر شده و به علت انتساب به کنیه‌ی آن شخصیت بزرگ، منشأ بسیاری از تحریفات و خرافات در تاریخ کربلا و حوادث بعد کربلا- از جمله فرجام قاتلان- شده است.<br /> کتاب مذکور به علت ادبیات ضعیف، تناقض‌‌گویی، ضبط برخی نکات خلاف تاریخ معتبر و نقل معتبر و نقل نکاتی به دور از عقل، و مهم‌تر از همه مجهول بودن هویت نویسنده‌ی آن، نه تنها نسبت دادن آن به ابومخنف، مورخ بزرگ شیعه، صحیح نیست، بلکه به علل مختلف استناد آن به هیچ یک از مورخین اولیه و معتبر نیز ممکن نیست.مطالب این کتاب از اساس مخدوش است؛ اما از آنجا که مقتل مذکور با کنیه‌ی ابومخنف، متوفای 157، منتشر شده است، متأسفانه مطالب آن نه تنها در میان عوام، در میان خواص نیز جایگاه و اعتبار ویژه‌ای دارد و برای برخی از کتب رجال، تراجم و قریب به اتفاق تمام کتب نوشته‌ شده درباره‌ی امام حسین در زمره‌ی منابع معتبر تلقی شده است.