تبیین و تحلیل دلالت‌‌های تربیتی دیدگاه معرفت‌شناختی ژیل دلوز و نقد دلالت‌‌های آن برای تعلیم و تربیت

Abstract

از قدرتمندترین جریان‌های فکری و نظری مطرح در جهان امروز پساساختارگرایی است و عرصه تعلیم و تربیت یکی از عرصه‌هایی که تحت تأثیر این جریان قرار گرفته و ورود پساساختارگرایی به عرصه تعلیم و تربیت مسائل‌، پرسش‌ها و نگرش‌های جدیدی را ایجاد کرده است. پساساختارگرایی دلوز نیز با تأکید بر قلمرو‌زدایی و باز قلمرو‌سازی، تأکید بر شدن به جای بودن، نشانه‌شناسی‌، نفی بازنمایی‌گرایی، رد تصویر جزمی اندیشه‌، کوچ‌گرایی و کثرت‌گرایی‌، تأکید بر تفکّر ریزومی و افقی در مقابل تفکّر درختی و عمودی‌، تأکید بر فولدینگ‌، میل و تأکید بر تفاوت و ناهمسانی و توجه به اقلیت‌‌های به حاشیه رانده شده، تعلیم و تربیت را با مسائل جدیدی مواجه کرده و بسیاری از مسائل تعلیم و تربیت فعلی را نیز مرتفع و راهبرد‌های جدیدی برای ابعاد و وجوه تعلیم و تربیت فراهم خواهد کرد. از طرف دیگر‌، تأکید اکید او بر کثرت‌گرایی عرضی صرف و نفی روابط سلسله مراتبی و فضای بازنمایی، چالش‌‌های جدیدی را برای تعلیم و تربیت به خصوص در جوامع سنّتی به‌وجود خواهد آورد که در این مقاله پیامد‌های تربیتی دیدگاه معرفت‌شناختی دلوز‌ بررسی و نقد شد.