نظام اخلاقی و مهار شرارت‌های نظام بازار در عصر جهانی شدن

Abstract

<strong><em> این مقاله با بررسی سیر رابطة اخلاق و تجارت از گذشته‌های دور تا عصر جهانی شدن با رویکردی نظری و تاریخی، سه هدف را دنبال می‌کند: ۱. شرح روند تاریخی رابطۀ تجارت و اخلاق؛ ۲. تبیین چگونگی جدایی نظری و عملی تجارت از اخلاق در عصر مدرن ؛ ۳. ضرورت بازگشت نظری و عملی به اخلاق در عصر جهانی شدن. یافته‌های این پژوهش نشان داد ۱. بین تجارت و اخلاق رابطه‌ای معنادار وجود دارد؛ ۲. این رابطه در اعصار گوناگون تاریخ تکرار شده است؛ ۳. با گذشت زمان و تحول جوامع و نهادهای بشری اگرچه در رابطة تجارت و اخلاق خللی ایجاد شده، این رابطه با اشکال پیچیده‌تر و به‌روزتر بازتولید شده است؛ ۴. در عصر جدید با آشکار شدن ناکارامدی سازوکارهای لیبرالی، سوسیالیستی- مارکسیستی و حقوق بشر در مهار شرارت‌های ناشی از نظام بازار، بازگشت به نظام اخلاقی جهانشمول ضرورت یافته است. مراد از اخلاق جهانی، ایدئولوژی جدید جهانی یا دین جهانشمول فراسوی ادیان موجود نیست؛ بلکه اجماع حداقل پایه بر سر ارزش‌های الزامی، استانداردهای قطعی و نگرش‌های اخلاقی است.</em></strong>