بررسی ویژگی‌های پیشرفت تحصیلی، تبار خانوادگی - اجتماعی و سلامت روان در نوجوانان بزهکار

Abstract

بزهکاری نوجوانان از جمله مسائل بغرنج اجتماعی است که افکار عمومی را شدیداً به خود مشغول داشته است. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی وضعیت ویژگی­های پیشرفت تحصیلی، تبار خانوادگی- اجتماعی و سلامت روان نوجوانان بزهکار انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه‌ی آماری پژوهش را تمامی نوجوانان بزهکار کانون اصلاح و تربیت استان سیستان و بلوچستان در سال 97-1396 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 86 نفر از نوجوانان بزهکار کانون اصلاح و تربیت استان به عنوان نمونه انتخاب شدند و ضمن مشخص کردن سطح تحصیلات کنونی و نمره معدل آنان، پرسش­نامه ویژگی­های تبار خانوادگی محقق ساخته، و پرسش­نامه سلامت روان SCL-90-R در مورد آنان اجرا و تکمیل گردید. یافته‌ها نشان داد، نوجوانان بزهکار از نظر ویژگی­های تبار خانوادگی، فرزند سوم خانواده بوده و دارای ساختار خانوادگی گسترده، وضعیت اجتماعی، اقتصادی، تحصیلی پائین در والدین و تعداد اعضای خانواده زیاد بودند. در زمینه پیشرفت تحصیلی، نوجوانان بزهکار اکثریت بی­سواد و تعداد اندکی تحصیلاتشان تا ابتدایی و متوسطه بود. بیش­ترین فراوانی علت ترک تحصیل این نوجوانان این بوده که کمک خرج خانواده بودند و نگرش آنان به اجتماع بد بوده است. این افراد در زمینه سلامت روان نیازمند توجه و مداخله بالینی هستند، همچنین آنان در مقیاس سوءظن، افسردگی و ترس نیاز به مداخله بالینی داشتند. با شناسایی علمی این ویژگی­­ها، مشخص می­شود که برنامه­ریزی­های مناسب جهت پیشگیری از بزهکاری و بازپروری نوجوانان بزهکار در زمینه تدوین برنامه­های آموزشی و هدایت شغلی و تحصیلی آنان از موارد قابل‌توجه است.