متن شناسی ادب فارسی

 

مجموعه‌های این پایگاه

ارسال های اخیر

  • تأملی در تصحیح دکتر امیرحسن یزدگردی از دیوان ظهیر فاریابی با تکیه بر نسخة حکیم اوغلو 

    شانظری, علیرضا؛ سالاری, قاسم (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-09-23)
    ظهیر فاریابی (متوفی 598 ق.) یکی از شاعران بزرگ قصیده‌سرای ایران در سدة ششم هجری است. دیوان او چندین‌بار در ایران و هند چاپ شده است؛ اما تصحیح یزدگردی از دیوان ظهیر که به‌همت شاگردش، اصغر دادبه در 1381 خورشیدی منتشر شد، ...

  • انیس‌العارفین یا مثنوی ناخدا یک منظومۀ غنایی ناشناخته در شبه‌قارّه 

    معرفت, شهرت (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-09-23)
    انیس‌العارفین (مثنوی ناخدا) منظومه‌ای داستانی است. این مثنوی سرودۀ آغا محمدحسین صاحب شیرازی، متخلّص به «ناخدا»ست. آغا محمدحسین صاحب شیرازی این منظومه را در سال 1293 ق. (در عصر حکومتِ ناصرالدین شاه) و به گفتۀ خود در روزگار ...

  • بررسی دلالت‌های ضمنی در مثنوی با توجه به تناسب واژگان 

    رضاپور, زینب؛ کلانتری درونکلا, راحله (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-09-23)
    دلالت ضمنی یکی از رویکردهای نشانه‌شناسی است که با معناهای پنهان و ژرف‌ساخت متون به‌مثابة کلیت‌های نظام‌مند سروُکار دارد و درپی آن است تا با تکیه بر بافت کاربردی واژه و ویژگی‌های مخاطب، از ظاهر نظام‌های نشانه‌ای عبور کند و ...

  • حرفی از هزار «آن» شعر حافظ (کاربردشناسی و معنی‌شناسیِ واژة «آن» در شعر حافظ) 

    روحانی, رضا (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-09-23)
    بی‌گمان حافظ شیرازی از بلندآوازه‌ترین شاعران زبان فارسی است؛ اما هنوز همة راز و رمزها و علل و عوامل این شهرت و مقبولیّت، با وجود پژوهش‌های شایسته و فراوان، کشف و بیان نشده است و همچنان پژوهشگرانِ حوزه‌های مختلف ادبیات و ...

  • مقایسه و تحلیل اقوال مربوط‌به رضا در تذکرةالأولیا، ترجمۀ رسالۀ قشیریه و کشف‌المحجوب (برپایة بینامتنیت ژنت) 

    محمدقاسمی, مهدی؛ روضاتیان, سیده مریم؛ میرباقری فرد, سید علی اصغر (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-09-23)
    تذکرة‌الأولیای عطار نیشابوری یکی از متون ادبی‌عرفانی است که در میان آثار عرفانی فارسی، جایگاه ویژه‌ای دارد. تردیدی نیست که عطار برای تدوین تذکرة‌الأولیا از آثار عرفانی پیش از خود استفاده کرده؛ اما در نقل اقوال و حکایات از ...

  • گفتمان‌کاوی داستان فریدون و ضحاک برپایة تاریخ‌گرایی نوین 

    محبی, ابوالفضل؛ کزازی, میرجلال الدین؛ بیگزاده, خلیل (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-09-23)
    نقد ادبی واکاوی لایه‌های معنایی متن برپایة نظریه‌هایی است که بیشتر، از حوزه‌های دیگر علوم انسانی گرفته شده ‌است. یکی از تازه‌ترین نظریه‌ها در این زمینه تاریخ‌گرایی نوین است که در اواخر دهة هفتاد و اوایل دهة هشتاد میلادی، ...

  • شناسنامه 

    پدیدآور نامشخص (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-09-23)

  • واژگان نظامی نویافته و ناشناخته در آداب‌الحرب و الشجاعه 

    پولادی, حمید؛ علیقلی‌زاده, حسین (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-06-22)
    آداب‌الحرب و الشجاعه اثری ارزشمند به زبان فارسی با موضوع نظامی و آداب جنگاوری است که در اوایل قرن هفت به نثری ساده و روان به رشتۀ تحریر درآمد. این کتاب هم ازنظر قدمت متن و هم از دید زبان‌شناسی اعتباری برجسته دارد و کهن‌ترین ...

  • ساختار معنادار و جهان‌نگری در منظومة مهر و ماه (برمبنای نظریة ساخت‌گرایی تکوینی لوسین گلدمن) 

    کیانی, رعنا؛ نصراصفهانی, محمدرضا (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-06-22)
    تا پیش از قرن بیستم آرای جامعه‌شناختی در زمینة ادبیات، برخاسته از الگوهای پوزیتیویسمی بود. بر این اساس در حوزة نقد سنّتی، منتقدان بر پیوند محتوایی آگاهی جمعی با اثر تأکید داشتند. سپس در قرن بیستم، لوسین گلدمن بر مبنای آرای ...

  • بررسی وجهیت براساس نظریة پالمر در سه داستان «پادشاهی فریدون»، «رستم و اسفندیار» و «پادشاهی یزدگرد» 

    بختیاری, مریم؛ نیک منش, مهدی؛ فقیه ملک مرزبان, نسرین (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-06-22)
    وجهیت مقوله‌ای دستوری ـ معناشناسی است که عملکرد آن، نشان‌دادن جهان واقع و غیرواقع است. وجهیت بیان عقاید و واقعیت‌های ذهنی گوینده دربارة گزاره و ارزیابی محتوای آن است. فرانک رابرت پالمر از معناشناسانی است که وجهیت را در دو ...

  • واژگان و فرهنگ هندی در سروده‌های فارسی مخلص لاهوری 

    شکری, سمیه؛ راستگو, محمد؛ خیرخواه, سعید (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-06-22)
    رای رایان آنندرام لاهوری (1107‑1164 ق.) متخلّص به «مخلص»، از شاعران و نویسندگان زبردست هندوی هند در سدۀ دوازدهم است که زبان پارسی را پاس می‌داشته است. از او به‌جز دیوان اشعار، نوشته‌های مفید و مهمی در زمینه‌های گوناگون ...

  • رهیافت‌ها و شیوه‌های مبالغه‌پردازیِ مولوی در مثنوی 

    جابری, سیّدناصر؛ غلامی, مجاهد (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-06-22)
    آنچه در نوشته‌های بلاغی دربارۀ آرایۀ «مبالغه» آمده است، عمدتاً از گونه‌بندی عرفی و عقلی آن به «مبالغه»، «اغراق» و «غلو» فراتر نمی‌رود و چنانکه باید قدر و قرب این آرایه را نمی‌نمایاند. این پژوهش به‌شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی و ...

  • نمودهای دانش «خواص عناصر» در داستان‌های اساطیری و تمثیلی فارسی (با تکیه بر نزهت‌نامۀ علایی، عجایب‌المخلوقات، جواهرنامه و الأبنیه عن حقایق‌الأدویه) 

    سام خانیانی, معصومه؛ اخیانی, جمیله (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-06-22)
    باور به خواص پنهان و مرموز عناصر هستی، در پزشکی و جادوگریِ روزگاران کهن، نقش ویژه‌ای داشته است. باورمندان به این دانش، خواص عناصر هستی (از اعضای بدن جانوران گرفته تا حروف و اعداد) و تأثیر آنها را بر پدیده‌ها و موجودات جهان ...

  • شناسنامه 

    پدیدآور نامشخص (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-06-22)

  • معرفی و سبک‌شناسی نسخۀ خطی کشف الضر فی نظم الدر 

    صفری کندسری, خدیجه؛ محمدی, مهدی (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-03-21)
    مقالۀ حاضر به معرفی نسخه‌ای دست‌نویس با نام کشف الضر فی نظم الدر می‌پردازد. مؤلّف نسخه، رکن‌الدین شیرازی از عارفان قرن هشتم هجری است که علی بن محمد حسن تونی در سال 835 ق. آن را کتابت کرد. قسمت اعظم این نسخه مشتمل بر یک ...

  • واکاوی دیگری از ترکیبِ «پری‌مار» در بیتی از حدیقةالحقیقة سنایی با بهره‌گیری از اساطیر و افسانه‌های عامیانه 

    اتونی, بهزاد (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-03-21)
    «پری‌مار» ترکیبی غریب است که سنایی غزنوی و خاقانی شروانی با استفاده از آن، معشوقکانِ زیبا‌رویِ دیوسیرت را به آن تشبیه کرده‌اند. برخی شارحین و مفسرین اشعار این دو شاعر، بی هیچ توضیح و تفسیری، از کنارِ این ترکیب گذشته‌اند؛ ...

  • تحلیل جامعه‌شناختی قصۀ «خیشخانۀ هرات» از تاریخ بیهقی (براساس نظریۀ «کنش متقابل نمادین») 

    خسروی شکیب, محمد (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-03-21)
    تاریخ بیهقی یکی از متون تاریخی است که ابوالفضل بیهقی آن را نوشته است. این کتاب دربردارندة اطلاعات دقیق و درستی از دورۀ غزنویان است. «خیشخانۀ هرات» یکی از حکایت‌های موجود در این کتاب است که به چگونگی ارتباط سلطان محمود با ...

  • بررسی انتقادی یک واژه و دو ترکیب در دیوان سوم حکیم رکنا 

    توکلی, نسرین؛ نوریان, سید مهدی؛ اژه ای, تقی؛ محمدی فشارکی, محسن (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-03-21)
    این مقاله به بحث دربارة بار معنایی دو ترکیب «به طرح دادن و سینه‌کردن» و خاستگاه و معنای واژة «سُنگ» در ترکیب «خرابه‌دهِ سُنگ» و کاربرد آن می‌پردازد؛ به‌سبب اهمیت موضوع، ضمن آوردن نمونه‌ها، نخست دربارة تعبیر «به طرح دادن» ...

  • روایت کاتبانه در نسخه‌های خطی دیوان حافظ (با تکیه بر اشتیاق‌نامه‌ها) 

    درواری, امیر؛ زرقانی, سید مهدی؛ یاحقی, محمّدجعفر؛ قربان صباغ, محمود رضا (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-03-21)
    در کنار تلاش‌ها برای تصحیح متن و نزدیک‌شدن به صورت اصیل آن، مسئلة دیگری اهمیت می‌یابد و آن بررسی نسخه‌هاست که درواقع متن‌های متکثر و حاصل بازآفرینی‌های کاتبانه است. دگرسانی‌های موجود در نسخه‌ها در عوامل مختلفی ریشه دارند ...

  • بررسی تأثیرپذیری تفسیرهای آیات فردوس‌المرشدیه (با تکیه بر تاریخ طبری و تفسیر خواجه عبدالله انصاری) 

    کریمی, ثریا؛ اسداللهی, خدابخش (معاونت پ‍‍ژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan, 2023-03-21)
    اثر ادبی در زمان و مکانی به رشتة تحریر درمی‌آید که در ارتباط مستقیم با آثار قبلی است؛ درنتیجه هیچ نوشته‌ای از متون پیش از خود بی‌تأثیر نیست. در این پژوهش با هدف بررسی میزان تأثیرپذیری فردوس‌المرشدیه از تاریخ طبری و تفسیر ...

View more