طراحی الگوی توسعه کسب‌و‌کارهای آموزشی در مهدهای کودک شهر تهران

Abstract

هدف: تمایل به سرمایه‌گذاری در کسب‌و‌کارهای آموزشی از جمله مهدهای کودک‌ از سوی کارآفرینان، سرمایه‌گذاران و دست اندرکاران صنعت آموزش بطور روزافزونی در حال گسترش است. کارآفرینان کسب‌و‌کارهای آموزشی با ریسک‌های زیادی مواجه هستند. لذا، اینکه آیا مدیران کسب‌و‌کارهای آموزشی می‌توانند پیش‌بینی کنند که کسب‌و‌کار آنها مطمئناً در آینده به خوبی کار خواهد کرد، موضوع مهمی به شمار می‌رود. بنابراین شناخت عوامل اثرگذار بر توسعه این نوع کسب‌و‌کارها مهم است. محیط کسب‌و‌کار فعلی در حال تبدیل شدن به زمینه چندوجهی و پیچیده است و تغییرات مداوم و سریعی را تجربه می‌کند. در چنین محیطی، مراکز مهد کودک از یک سو بر ارائه آموزش با کیفیت تمرکز دارند و از سوی دیگر با حفظ وفاداری مشتریان خود سعی در حفظ سود و توسعه کسب‌و‌کار خود دارند. در همین راستا مدیران مهد کودک به این موضوع می‌پردازند که چگونه اطمینان حاصل نمایند که انتخاب‌های مشتریان ممکن است سودآوری و پایداری را در چالش‌های تجاری تضمین کند. با توجه به مطالب مطرح شده می‌توان گفت که مراکز مهد کودک‌ همانند سایر کسب‌و‌کارها با رقابت شدید در بازار آموزشی، موضوعاتی همچون تهدید کمتر شدن مشتریان، خواسته‌های متنوع والدین، رقبای قدرتمند روبرو هستند که تهدیدی برای ادامه کسب‌و‌کار مؤسسات آموزشی موجود به شمار می‌روند. این امر نشان‌دهنده وجود مسئله‌ای است که نیازمند ارائه الگوی توسعه کسب‌و‌کارهای آموزشی در مهدهای کودک است. بعبارتی ما بدنبال شناسایی عوامل اثرگذار بر توسعه مهدهای کودک‌ در شهر تهران هستیم و با این پرسش (الگوی توسعه کسب‌و‌کارهای آموزشی در مراکز مهد کودک چگونه است؟) به بررسی موضوع می‌پردازیم.روش: این پژوهش از منظر هدف، کاربردی و بر حسب شیوه گردآوری داده، کیفی است. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش مدیران مراکز مهد ‌کودک‌ دارای دو ویژگی (1- در حال فعالیت و 2- دارا بودن حداقل 5 سال سابقه در راه‌اندازی و استمرار مدیریت موفق یک مرکز مهد) و همچنین خبرگان دانشگاهی دارای سه ویژگی (1- دانش آکادمیک در حوزه توسعه کسب‌و‌کارهای آموزشی، 2- عضو هیئت علمی دانشگاه و 3- سابقه انتشار مقاله، کتاب در زمینه توسعه کسب و کار آموزشی) هستند که بصورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری مورد انتخاب واقع شده‌اند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌‌های نیمه ساختاریافته به دست آمد. با تحلیل محتوای مصاحبه‌ها و استخراج کدها، ابعاد و مولفه‌های الگوی توسعه کسب‌و‌کارهای آموزشی در مراکز مهد کودک شناسایی و استخراج شدند. فرایند کدگذاری سه گانه باز، محوری و انتخابی داده‌ها از طریق نرم‌افزار مکس کیودا نسخه 2020 صورت گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان ‌داد که در پایان فرایند کدگذاری باز 117 مفهوم برچسب‌گذاری شد. در پایان مرحلۀ کدگذاری باز مفاهیم اولیه بررسی، تحلیل و دسته‌بندی شدند تا مقولات فرعی شناسایی شوند. بر این اساس در کدگذاری محوری 30 مقولۀ فرعی از بین 117 کد باز استخراج شد. در نهایت، در مرحلۀ کدگذاری انتخابی 9 مقولۀ اصلی شناسایی شد. طبقه‌بندی نتایج به‌دست‌آمده بر طرّاحی الگو متمرکز است و این الگو دارای نه مقوله اصلی است: آگاهی از برند مهد کودک (با 4 مولفه بکارگیری رسانه‌های اجتماعی، ارتقای آگاهی از برند بواسطه توزیع اطلاعات آموزشی، آگاهی بخشی والدین از برند مهد کودک، آگاهی بخشی ذینفعان از برند مهد کودک)، استراتژی بازاریابی(با 7 مولفه محصول، مکان، محیط فیزیکی، ترفیع، قیمت، افراد، فرایند)، تعاملات با والدین(با دو مولفه مشارکت والدین در فرایندهای آموزشی، اشتراک‌گذاری اطلاعات با والدین)، محتوای آموزشی (با 3 مولفه محتوای آموزشی مهارت محور و هدفمند، ارائه خدمات آموزشی به والدین، بکارگیری نظرات متخصصان حوزه آموزش کودکان در زمینه مواد آموزشی مهد)، منابع مالی (با 2 مولفه توسعه منابع مالی تامین‌کننده، مشارکت‌های مالی با سازمان‌های آموزشی)، شبکه‌سازی با ذینفعان (با 2 مولفه تعامل با ذینفعان، بهره مندی از پتانسیل جامعه ذینفعان (والدین، جامعه محلی، بسترهای مجازی)، جایگاه تصویر (برند) مهد کودک (با 6 مولفه جلب اطمینان والدین، محتوای اثربخش در مورد خدمات مهد کودک، توسعه جذابیت های ظاهری برند خاص مهد کودک، معرفی محیط آموزشی سازنده، معرفی برند مهد کودک با امکانات پیشرفته و کارکنان متخصص، معرفی مهد کودک از طریق جامعه محلی)، سازماندهی رویدادهای آموزشی آنلاین (با 2 مولفه استفاده از زیرساخت های مجازی جهت آموزش، برنامه های آنلاین آگاهی سازی والدین)، طراحی محیط فیزیکی (با 2 مولفه طراحی فیزیکی متناسب با احساسات و نظرات کودکان، استاندارد بودن طراحی محیطی). نتیجه: آموزش اولیه در دوران کودکی، می‌تواند زیربناهای رشد و توسعه یک کشور را بسازد. بر همین اساس، کسب‌و‌کارهای آموزشی بویژه در سطح مهد کودک‌ نقش کلیدی در آماده‌سازی این زیربناها دارند. با وجود اهمیت موضوع توسعه کسب‌و‌کارهای آموزشی، در دنیا مطالعات اندکی به بررسی توسعه کسب‌و‌کار در زمینه آموزش بویژه در سطح مراکز مهد کودک پرداخته‌اند. در این مطالعه الگوی توسعه کسب‌و‌کارهای آموزشی در مهدهای کودک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.