پدیدارشناسی ابعاد مالی کسب‌و‌کارهای نوپا به منظور ارائه الگوئی برای توسعه کارآفرینی

Abstract

هدف: در دنیای پیشرفته امروزی، ممکن است برای بسیاری از کارآفرینان راه‌اندازی یک کسب‌و‌کار نوپا، آسان و ساده به نظر برسد، اما تنها داشتن یک ایده تجاری عالی برای بقاء و موفقیت کارآفرینان کافی نیست، در طی چرخه عمر توسعة یک کسب‌و‌کار نوپا، چالش‌های مختلفی از بخش‌ها و حوزه‌های مختلف اعم از مالی، بازاریابی، منابع انسانی و فناوری اطلاعات ایجاد می‌شود که در اکثر موارد ریشة اصلی بروز این موانع و چالش‌ها، مسائل و موضوعات مالی و حسابداری است، موضوعات مالی و حسابداری از قبیل تأمین مالی، سرمایه در گردش، مالیات، مدیریت جریان‌های نقدی، ثبت رویدادهای مالی، رویه‌های گزارشگری و بودجه‌بندی از تصمیمات تخصصی و پیچیده‌ای هستند که مدیریت آنها در اکثر موارد خارج از توان کارآفرینان می‌باشد. لذا هدف پژوهش حاضر شناخت و طبقه‌بندی دیدگاه‌ها و تجارب زیسته کارآفرینان موفق و کارآفرینان ناموفق از ابعاد مالی مراحل راه‌اندازی و رشد کسب‌و‌کارهای نوپا است.روش: این پژوهش از لحاظ هدف از نوع مطالعات کاربردی است، روش پژوهش حاضر از نوع مطالعات کیفی و با استفاده از راهبرد پدیدارشناسی است. در این پژوهش پدیده محوری، دیدگاه کارآفرینان در ارتباط با ابعاد مختلف مالی حاکم بر فعالیت کسب‌و‌کارهای نوپا است. از طرف دیگر با توجه به اینکه پژوهش حاضر به نحوی است که نیازمند کنکاش و بررسی نظریات و دیدگاه‌های مشارکت‌کنندگان پژوهش می‌باشد، از روش پدیدارشناسی که یکی از انواع روش‌های پژوهش کیفی است، استفاده شده است. در این راستا، تجربه‌ها، احساسات، عقاید و دیدگاه‌های مشارکت‌کنندگان مورد ارزیابی و تحلیل دقیق قرارگرفته است. جامعه آماری این پژوهش شامل دو گروه کارآفرینان و مدیران کسب‌و‌کارهای نوپای موفق و ناموفق می‌باشد. گروه اول را کارآفرینان موفق تشکیل می‌دهند. کسب‌و‌کارهای نوپای ایجاد شده توسط این افراد در حال حاضر فعال بوده و از مرحله ایده به مرحله عرضه رسیده‌ است. گروه دوم را کارآفرینان ناموفق تشکیل می‌دهند. کسب‌و‌کارهای ایجاد شده توسط این گروه عمدتاً بنا به دلایل مختلف ازجمله مسائل مالی بعد از تأسیس، شکست‌خورده است. انتخاب مشارکت‌کنندگان به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند و به روش زنجیره‌ای یا گلوله برفی انجام‌شده و تا اشباع کامل ادامه پیدا کرد. در مجموع 26 کارآفرین (شامل 14 کارآفرین موفق و 12 کارآفرین ناموفق) انتخاب گردیدند. در جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز از روش مصاحبه فردی نیمه ساختاریافته تا رسیدن به حد اشباع نظری استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون (تماتیک) و برای بررسی روایی و پایایی مصاحبه‌ها نیز از چهار مفهوم قابلیت اعتماد، قابلیت انتقال، قابلیت تأیید و اطمینان‌پذیری بهره‌برداری شده است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشانگر آن است که هم از دیدگاه کارآفرینان و مدیران کسب‌و‌کارهای نوپای شکست‌خورده و از هم از دیدگاه کارآفرینان و مدیران کسب‌و‌کارهای موفق، موضوعات مالی و حسابداری از چالش‌ها و موانع اساسی توسعه کارآفرینی محسوب می‌شوند. نتایج حاکی از شناسایی 3 مضمون اصلی موانع و چالش‎های مرحله راه‌اندازی، موانع و چالش‎های مرحله رشد و راهکارهای ارتقای ابعاد مالی کسب‌و‌کارهای نوپا است. در مجموع طبق تجارب کارآفرینان 7 مضمون فرعی منحصربه‌فرد با 173 روایت مختلف احصاء گردید. مضامین طبقه‎بندی شده تأمین مالی، سرمایه‌گذاری، سرمایه در گردش، بودجه‌بندی، قیمت‌گذاری، عملیاتی، حسابداری و گزارشگری از جمله ابعاد مالی کسب‌و‌کارهای نوپا می‌باشند. همچنین با توجه به نظرات و پیشنهادات کارآفرینان، چندین کد از قبیل مدیریت درآمد از طریق پیش‌دریافت، شاخص‌های مالی طرح کسب‌وکار، مدیریت فروش‌های نسیه، درک ساختار هزینه‌های ثابت و متغیر، بی‌توجهی به هزینه‌های غیرمرتبط در تصمیم‌گیری، کنترل‌های داخلی و موضوعات حسابرسی به‌عنوان نقاط عطف پژوهش حاضر معرفی می‌شوند، چرا که ادبیات پژوهش به‌صورت مستقیم به این کد‌ها اشاره‌ای نداشته است. نتایج همچنین نشانگر آن است که کارآفرینان ناموفق در تداوم کسب‌و‌کارهای نوپای خود، بیشتر از کارآفرینان موفق بر مسائل و موضوعات مالی تأکید دارند. علاوه بر این، مرحله رشد در چرخه عمر کسب‌و‌کارهای نوپا بیشترین چالش‌ها و موانع مالی را به خود اختصاص داده است.نتیجه: یافته‌های پژوهش، حاکی از نقش مهم موضوعات و مباحث مالی در موفقیت و تداوم فعالیت کسب‌و‌کارهای نوپا است، لذا آموزش مدیریت مالی و بکارگیری تکنیک‌های به‌روز آن توسط کارآفرینان در توسعه کارآفرینی در کشور پیشنهاد می‌گردد. نیاز به مشاوره‌های مالی و مالیاتی از مهمترین موارد مطرح‌شده توسط کارآفرینان می‌باشد، در این زمینه لازم است مشاوران مالی رویکردها و خدمات خود را با توجه به چالش‌های منحصربه‌فردی که کارآفرینان با آن‌ها روبرو هستند، تعدیل نمایند. این خدمات ممکن است شامل اتخاذ رهنمودهایی برای بودجه‌بندی، مدیریت وجه نقد، مدیریت بدهی و تأمین مالی باشد. همچنین نتایج پژوهش نشانگر آن است که کارآفرینان فقدان نرم‌افزار حسابداری متناسب با کسب و کارهای نوپا را یکی از چالش‌های ثبت و گزارشگری رویدادهای مالی خود قلمداد می‌کنند، لذا تسریع در راه‌اندازی و توسعه نرم‌افزارهای مختص کسب و کارهای نوپا با قیمت مناسب می‌تواند در رفع چالش‌های حسابداری و گزارشگری مؤثر واقع گردد.