سنجش کارآفرینی راهبردی با رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه‌های ساختمانی

Abstract

هدف: صنعت ساخت‌وساز یکی از صنایع بزرگ و پرمصرف کشور است که سهم زیادی در آلودگی محیط زیست و اتلاف منابع دارد و می‌توان اذعان داشت ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﻬمترین و اﺳﺎﺳﻲ‌ترین ﺻﻨﺎﻳﻊ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر، نقش اﺻﻠﻲ در مصرف ﻣﻨﺎﺑﻊ و سرمایه‌های ملی دارد. اﻗﺘﺼـﺎد چرخشی ﺑﺎ ﻫﺪف ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و کمینه ﻧﻤﻮدن ﺿﺎﯾﻌﺎت، ﺗﻔکر اﻗﺘﺼﺎد ﺧطی را ﺑﻪ چاﻟﺶ می‌کشد. اجرای اقتصاد چرخشی در صنعت ساخت‌وساز می‌تواند تغییرات مثبت زیادی به همراه داشته باشد، اما برای تحقق این امر نیاز به تغییرات اساسی در روش‌های طراحی، ساخت، استفاده از منابع و نوآوری در مدل‌های کسب و کار است. کارآفرینی راهبردی می‌تواند فرآیندهای نوآورانه‌ای را معرفی کند که به کاهش هزینه‌ها و بهبود بهره‌وری در پروژه‌های ساختمانی کمک کند. برای اینکه این اقتصاد به درستی پیاده‌سازی شود، نیاز به بهره‌مندی از کارآفرینی راهبردی است که بتواند روندها، نیازها و تغییرات بازار در صنعت ساخت‌وساز را شناسایی کرده و از آنها بهره‌برداری کنند. پروژه‌های ساختمانی به عنوان یکی از بخش‌های اصلی صنعت ساخت و ساز در کشور شناخته می‌شوند که تاثیرات بسیاری بر اقتصاد، محیط زیست و جامعه دارند. در این راستا، بکارگیری کارآفرینی راهبردی در پروژه‌های ساختمانی می‌تواند نقشی کلیدی در پیشبرد اقتصاد چرخشی در کشور ایفا کند. هدف این تحقیق، سنجش کارآفرینی راهبردی با رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه‌های ساختمانی است.روش: روش‌شناسی مورد استفاده در این پژوهش بر اساس «پیاز پژوهش» است. پیاز پژوهش یک مدل شش لایه است که فلسفه، رویکرد، راهبرد، روش، افق زمانی و شیوه گردآوری و تحلیل داده‌های پژوهش را مشخص می‌کند. در پیاز پژوهش، یک پژوهش از لایه‌های مختلفی تشکیل شده است که در آن هر لایه متاثر از لایه‌های بالاتر خود است. این لایه‌ها که به ترتیب اهمیت نیز جانمایی شده‌اند عبارتند از: لایه اول: فلسفه‌های پژوهش، لایه دوم: رویکردهای پژوهش، لایه سوم: راهبردهای پژوهش، لایه چهارم: روش‌های پژوهش، لایه پنجم: افق زمانی پژوهش و لایه ششم: شیوه گردآوری و تحلیل داده‌های پژوهش. این تحقیق یک تحقیق آمیخته است که از روش‌های کیفی و کمی برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها استفاده نموده است. این تحقیق در سال 1403 انجام شد. روش کیفی تحقیق شامل انجام 15 مصاحبه‌ نیمه‌ساختاریافته با مدیران عامل و مدیران پروژه‌ شرکت‌های فعال ساخت‌وساز در پروژه‌های مسکونی و تجاری در شهر تهران به منظور بکارگیری رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه‌های ساختمانی است. در انجام مصاحبه‌ها اصول دهگانه اقتصاد چرخشی ژاکلین کرامر مدنظر قرار گرفت و در نهایت50 مضمون از کاربست اصول دهگانه اقتصاد چرخشی از محتوای مصاحبه‌شوندگان استخراج گردید. در روش کمی تحقیق بر اساس پرسشنامه کارآفرینی راهبردی نائیجی و سیادت وضعیت هر یک از پنج مولفه کارآفرینی راهبردی با رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه‌های ساختمانی با مشارکت 85 نفر از مدیران ارشد شرکت‌های پیمانکاری ساختمان مورد سنجش قرار گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش بیانگر وضعیت متوسط هر پنج مولفه کارآفرینی راهبردی یعنی نوآوری مستمر، رفتار فرصت طلبانه، رقابت‌پذیری بیش ‌فعال، مخاطره‌پذیری و قابلیت ارزش‌آفرینی در کاربست رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه‌های ساختمانی است.نتیجه: بازاندیشی و جهت‌گیری موثر در هر یک از مولفه‌های کارآفرینی راهبردی توسط شرکت‌های فعال در حوزه ساختمانی باید بیش از پیش مورد عنایت ویژه قرار گیرد.