شکوفایی ماکروجلبک (Cladophora glomerata) در سواحل ایرانی دریای خزر در سال 1397

Abstract

ماکروجلبک‌ها بعنوان تولیدکنندگان اولیه در انتقال انر‍ژی به سطوح بالاتر زنجیره غذایی نقش مهمی دارند. در تابستان 1397 شکوفایی ماکروجلبک در سواحل مختلف حوزه ایرانی دریای خزر گزارش شد. تحقیق حاضر به منظور شناسایی این ماکروجلبک صورت گرفت. بر اساس مشاهدات میکروسکوپی نمونه‌های جمع‌آوری شده، عمدتاً شامل ماکروجلبک کلادوفورا گلومراتا (Cladophora glomerata) از شاخه کلروفیتا بودند. این ماکروجلبک، بومی دریای خزر و دارای پتانسیل رشد در اکوسیستم‌های آب شیرین و بسیاری از سواحل سراسر جهان است. افزایش دما و افزایش دسترسی به مواد مغذی و نور از مهم ترین عوامل افزایش سریع این ماکروجلبک در تابستان بیان شده است. این امر تغییرات شدیدی را بر جوامع جلبکی، خصوصیات زیستگاهی و جانوران مرتبط تحمیل می کند. کاهش ورود فسفر (بخصوص از منابع نقطه‌ای و مشخص) به اکوسیستم از موثرترین روش های کنترل و کاهش زی‌توده Cladophora glomerata می باشد. البته وجود منابع داخلی مواد مغذی و افزایش سطوح سخت (منشا طبیعی/ انسان ساخت) سبب بازگشت شکوفایی این ماکروجلبک می‌شود. آزمایشات فیزیکوشیمیایی آب در محل شکوفایی این ماکروجلبک نشان داد که میزان نیتروژن کل افزایش چشمگیری نسبت به داده های پیشین داشته است. ارائه برنامه های مدیریتی سواحل نیازمند نمونه برداری بیشتر و تولید داده های علمی به منظور مدیریت مشکلات زیست محیطی و نیز کنترل چرخه انرژی نامطلوب در اکوسیستم دریای خزر می‌باشد.