نویافته‌هایی از تاریخ ادبیات ایران «اعلامى چند از کهگیلویه»

Abstract

کهگیلویه تاریخی بخش وسیعی است در غرب فارس که امروزه بین استان­‌های خوزستان، کهگیلویه و بویر احمد و بوشهر تقسیم شده است. نام کهگیلویه در سده‌های آغازین اسلامی بر نواحی شمالی کورۀ باستانی ارّجان (ارغان) یا قلمرو ایل بویر احمد اطلاق می‌شده و پس از ویرانی شهر ارجان (کرسی کورۀ ارجان) در سدۀ ششم هجری، کم‌کم این نام به تمام کورۀ ارّجان تسری یافت. نگارنده طی تتبعات طولانی که پیرامون تاریخ و رجال این سامان داشته، با دانشمندانی از این سرزمین مواجه شده است که به راستی از حلقات مفقودۀ تاریخ علم یا تاریخ ادبیات ایران به‌شمارند و تاریخنگاران ادبیات از آنان سخنی به میان نیاورده‌اند، یا چنان‌که شایسته است به آنان نپرداخته‌اند؛ در حالی‌که از دانشمندان برجستۀ روزگار خود بوده‌اند و دست‌نوشتۀ تصانیف برخی از آنان در کتابخانه‌های مهم جهان بصورت موجود است. اینان عبارت‌اند از: جمال‌الدین عبدالحمید کهگیلویی معروف به «صاحب‌البحر»، بهاءالدین عثمان کهگیلویی، نظام‌الدین اسحاق کهگیلویی، نورالدین جهانگیر کهگیلویی، مهدی قلی «سلطان» کهگیلویی، کمال‌الدین عبدالعزیز کهگیلویی.