روششناسی نگارش تذکرة منظوم نوروز و جمشید اثر رشحة اصفهانی و بررسی دلایل دخالت داستان در تذکره
نوع مدرک
Textمقاله پژوهشی
زبان مدرک
فارسیچکیده
در عصر قاجار چند تذکرۀ منظوم با زمینههای ادبی و داستانی نوشته شد. یکی از این تذکرهها نوشتة میرزا محمدباقر رشحۀ اصفهانی از سخنوران بنام اصفهان و یزد است. این تذکره از دو نظر برخلاف روشهای تذکرهنویسی فارسی است؛ نخست آنکه منظوم است و دوم اینکه در خلال یک داستان نوشته شده است و به همین سبب میتوان آن را تذکرهای ضمنی دانست. در این پژوهش به دلایل توجه رشحه به داستانپردازی و پیچیدن تذکره در لفافة داستان پرداخته شده و ضمن نقد این داستان ـ تذکره، برخی خطاهای شناختی آن بیان شده است. نتیجة این پژوهش نشان میدهد رشحة اصفهانی ضمن اطلاع از اوضاع ادبی منطقة مرکزی ایران در عصر خود، کوشیده است هنجارهای متداول تذکرهنویسی عصر قاجار را نادیده بگیرد و داستان را مانند چاشنی در آن دخالت دهد. از آنجا که به خاطر سپردن متن منظوم از منثور بسیار سادهتر است، رشحة اصفهانی داستان منظوم را دستمایهای برای نوشتن تذکره کرد تا زمینة بهتری برای جذب مخاطب و ماندگارکردن اثر خود فراهم کند. او با اختصار در ترجمة حال شاعران سبب شد بسیاری از سخنوران گمنام و کمنام معاصر او از یادها نروند؛ نیز گاهی تنها منبع شناخت برخی شاعران یزد، اصفهان، فارس و برخی دیگر از مناطق ایران همین تذکره است.
کلید واژگان
تذکرۀ ضمنیداستان ـ تذکره
مثنوی نوروز و جمشید
رشحۀ اصفهانی
نقد و شرح متون ادب فارسی
شماره نشریه
1تاریخ نشر
2022-03-211401-01-01
ناشر
معاونت پژوهش وفناوری دانشگاه اصفهانUniversity of Isfahan
سازمان پدید آورنده
دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
شاپا
2008-54862476-3268
