نادرستی انتساب عدم پذیرش ظواهر قرآن به اخباریان

Abstract

مشهور است که اخباریان ظواهر قرآن را نمی‏پذیرند و از تفسیر آن خودداری می‏کنند. این پژوهش، نادرستی این انتساب را با دو عامل مربوط می‏داند: اول این که غفلت از شناسائی جریان‏‏های هم عصر اخباریان، سبب شده که جهت تندی سخن آنان در باره فهم قرآن، دانسته نشود. آنان به دلیل شیوع رویکرد‏های عقلی و عرفانی در آن روزگار، به خطر استقلال فهم قرآن بدون روایات معصومان هشدار داده‏اند. دوم این که بین اظهارات بزرگان این گروه در فقه و تفسیر و اقتضائات مقامی هر یک از آن دو، تفکیک صورت نگرفته است. بر این اساس ادعا این است که اخباریان در رابطۀ با قرآن دو دغدغه داشته‏اند؛ اول این که در فقه نباید آیات الأحکام را با صرف اتکا به عقل، بدون در نظر گرفتن روایات، مطرح ساخت. دوم این که در تفسیر نیز نباید به تأویلات عرفانی با تکیه بر کشف درونی، وارد شد