کارآفرینی در آموزش دانشگاهی: مطالعه موردی ارزشیابی دانشگاه الزهرا با تاکید بر شبکه‌های تعاملی و ارتباطات

Abstract

کیفیت دوره‌ی دانشگاهی، شرایط و ویژگی‌های ارتباطی دانشگاه، ویژگی‌های فردی و گروهی استادان و نیز دانشجویان، مسأله‌ای مهم و اثرگذار بر بازدهی آموزش است. در هر دوره‌ای دانشگاه متناسب با جامعه و فناوری باید دگرگون شود. هدف این پژوهش ارزشیابی کیفیت آموزش دانشگاهی از راه پرداختن به زمینه‌سازی برای کارآفرینی و با توجه به اهمیت شبکه‌های ارتباطی دانشگاه الزهراء(س) بود. افزایش تعداد و درصد زنان پذیرفته‌شده و دانش‌آموخته‌ی دانشگاه‌های ایران و اهمیت توجه به کارآفرینی زنان ازجمله دلایل این مطالعه بود. این ارزش‌یابی با الگوی سیپ به‌صورت غیرآزمایشی از نوع مطالعه موردی است. جامعه‌ی این پژوهش برنامه‌ها، دانش‌آموختگان، دانشجویان، استادان و مدیران گروه دانشگاه‌ الزهراء در سال آموزشی 1394-95 بود که از نمونه‌ای دربردارنده‌ی 8 برنامه، 4 مدیر گروه، 40 استاد، 140 دانشجو و 40 دانش‌آموخته به روش خوشه‌ای تصادفی از چهار گروه با به‌کارگیری سیاهه‌وارسی و پرسش‌نامه‌ی محقق‌ساخته داده‌گیری شد. یافته‌های پژوهش نشان‌داد در هیچ‌یک از برنامه‌ی‌های آموزشیِ بررسی‌شده اشاره و توجهی به شبکه‌های ارتباطی، نوآوری و کارآفرینی وجود ندارد، و واحدهای سازمانیِ ارتباطی میان دانشگاه و جامعه-بازارکار انگشت‌شمار، غیرشبکه‌ای و ازنظر ارتباطی کم‌کار بوده‌اند. ‌باوجود اظهار علاقمندی به نوآوری، بکارگیری روش‌های نوین آموزشی، عضویت و ارتباط با نهادهای برون‌دانشگاهی ضعیف بوده، پاسخ‌دهندگان زمینه‌سازی دانشگاه در این موارد را کم و خیلی‌کم ارزیابی‌کرده‌اند. نتایج به‌کارگیری پرسش‌نامه میان دانشجویان، استادان، مدیران‌گروه و دانش‌آموختگان تفاوت معنادار نداشت. از جنبه‌ی بافتی برخی ویژگی‌ها و امکانات با کمبود مهارت‌های ارتباطی استادان و دانشجویان مرتبط بوده‌است.