تجدید حیات سیاسی شیعیان و کشمکش‌های فرقه‌ای ـ مذهبی در خاورمیانه

Abstract

به دنبال تجدید حیات سیاسی شیعیان در خاورمیانه، محققین پژوهش معتقدند وقوع تحولات عربی و گسترش موج دموکراسی­خواهی در خاورمیانه، تحولات بحرین، سوریه، یمن و حل دیپلماتیک مسئله هسته­ای ایران، موجب تقویت جایگاه ایران با بافت هویتی شیعه در منطقه شده، که همزمان نگرانی قدرت­های منطقه­ای و بین­المللی از تغییر توازن قدرت منطقه­ای به سود ایران و به دنبال آن کشمکش­های فرقه­ای ـ مذهبی در خاورمیانه را در پی داشته است. بر این مبنا پرسش اصلی مقاله عبارت است از اینکه؛ علت­ تنش­ها و کشمکش­های فرقه­ای ـ مذهبی در خاورمیانه­ چیست؟ فرضیه پژوهش حاکی از آن است که؛ عامل تنش­، کشمکش­ و جنگ­های فرقه­ای ـ مذهبی در خاورمیانه، تلاش قدرت­های منطقه­ای و فرا­منطقه­ای و گروه­های وابسته برای برهم زدن موازنه قوای موجود در منطقه به دنبال وقوع تحولات ذکر شده می­باشند. پژوهش حاضر در دو بخش سازماندهی شده است؛ در بخش نخست، به شرح و تبیین رویدادهایی می­پردازد که منجر به تجدید حیات سیاسی شیعیان و تغییر توازن قوای منطقه­ای به سود ایران گردیده، و در بخش دوم به واکنش بازیگران منطقه­ای و فرامنطقه­ای و تلاش آنها برای برهم زدن توازن قدرت منطقه­ای به زیان ایران از طریق دامن زدن به کشمکش­های فرقه­ای ـ مذهبی می­باشد.