وابستگی متقابل روسیه و اتحادیۀ اروپا در حوزۀ انرژی

Abstract

بی‌شک در دنیای صنعتی امروز، انرژی یکی از عوامل مهم تأثیرگذار در روابط میان کشورها است. وجود منابع سرشار و ذخایر انرژی در برخی از کشورها و همینطور کمبود انرژی و نیاز شدید به آن در برخی دیگر باعث شده است تا کشورها درباره سیاست خارجی خودشان و نیز در برقراری روابط با یکدیگر به این متغیر مهم توجه ویژه‌ای داشته باشند. نمونه بارز و مصداق کامل این امر، روابط اتحادیۀ اروپا و روسیه و همکاری‌های آنها در زمینه‌های گوناگون به‌ویژه در بخش انرژی است. در واقع نیاز روزافزون اتحادیۀ اروپا به انرژی از یک طرف و وجود منابع و ذخایر انرژی در روسیه از طرف دیگر باعث شده است که مسئلۀ انرژی، به یکی از ارکان اساسی روابط میان اتحادیۀ اروپا و روسیه تبدیل شود. استدلال اصلی مقالۀ حاضر این است که هر چند این رابطه در طول دو دهۀ اخیر فراز و فرودهای فراوانی داشته و حتی در برخی مواقع تنش‌های موقتی بین آنها بروز کرده است، همکاری بین طرفین در زمینۀ انرژی نه تنها افول نکرده است، بلکه زمینه‌های متعددی دال بر امکان تقویت این همکاری به چشم می‌خورد؛ به نحوی که می‌توان از نهادینه شدن وابستگی متقابل روابط طرفین در حوزۀ انرژی سخن گفت. این مقاله قصد دارد تا زمینه‌های تقویت همکاری روسیه و اتحادیۀ اروپا را با محوریت انرژی به عنوان متغیری تعیین‌کننده بررسی کند.