تعیین کیفیت آب خوریات خوزستان (شمال غربی خلیج فارس) با استفاده از شاخص (WQS)

Abstract

این مطالعه به منظور کیفیت آب منطقه خوریات ماهشهر در سواحل خوزستان در سال 1384-85 انجام شد. با توجه به شرایط ویژه خوریات ماهشهر چه از نظر اهمیت شیلاتی و چه از نظر شدت بهره برداری ها و فشارهای صنعتی و انسانی در این منطقه ساحلی، به منظور تعیین وضعیت سلامت اکولوژیک، از شاخص کیفیت آب (Water Quality Score) WQS استفاده شد. این مطالعه در هشت خورغنام، زنگی، دورق، احمدی، درویش، پاتیل، غزاله و بیحد انجام گردید. نمونه برداری آب جهت آنالیز فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی بصورت ماهانه و با استفاده از بطری نمونه بردار روتنر از عمق میانه ستون آب انجام شد. این شاخص با استفاده از چند پارامتر کیفیت آب و ارزش گذاری هر پارامتر با توجه به نقش و تاثیر آنها در آبهای ساحلی از نظر سلامت حیات و تکثیر جوامع فلور و فون محاسبه می گردد. شش پارامتر مورد استفاده در این شاخص شامل اکسیژن محلول (DO)، BOD5، نیتروژن کل غیرآلی (TN)، فسفر کل (TP)، آمونیاک (NH3) و pH است. طبق نتایج آنالیز واریانس دوطرفه (ANOVA)، تمامی پارامترها به استثنای یون نیتریت در فصول مختلف دارای تغییرات معنی دار بود و پارامترهای pH، آمونیم، یون نیتریت و فسفر کل در خورهای مختلف اختلاف معنی داری را در سطح P<0.05 نشان می دهند. پارامترهای pH، آمونیاک و اکسیژن محلول دررتبه 5 یا وضعیت مطلوب، نیتروژن کل در رتبه 3 یا وضعیت ضعیف و پارامترهای فسفر کل و BOD5 در رتبه 1 یا نامطلوبترین شرایط ارزیابی شده اند. با استفاده از این شاخص، تشابه بالای خورهای مورد مطالعه از نظر کیفیت پارامترهای مختلف آب کاملا مشخص شده و رتبه کلی برای تمامی خورهای منطقه 3.33 تعیین شد که طبق تعریف شاخص بیان کننده کیفیت پایین آب است.