رویکردی تلفیقی-ابتکاری به تحلیل گفتمان محمدرضاشاه و امام خمینی در خطاب به مردم
(ندگان)پدیدآور
شاه علی, ابوالفضلنوع مدرک
Textمقاله پژوهشی
زبان مدرک
فارسیچکیده
پژوهش حاضر درصدد است با رویکردی تلفیقی به بازنمایی مفاهیم قدرت، مشروعیت و نابرابریهای اجتماعی مطرح شده از سوی ماکس وبر (1968) در گفتمان محمدرضاشاه و امام خمینی در چارچوب دستور نقشگرای نظاممند هلیدی-متیسن (2014) بپردازد. بدین منظور، 7 نطق و پیام از هرکدام از این دو شخصیت در خطاب به مردم به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب گردیدند. یافتهها حاکی از این است که سه فرایند اصلی مادی، ذهنی و رابطهای نقش بسزایی در بازنمایی مفاهیم قدرت، مشروعیت و نابرابریهای اجتماعی داشتهاند. توزیع پر بسامد ضمیر «من»، «ما» و «شما» گفتمان را عرصه تعامل این دو شخصیت و مردم نموده است. آغازگر مبتدایی بینشان نیز مسئولیت اصلی پیام مطرح در گفتمان را برعهده دارد. در تحلیل انسجام متن نیز، عناصر انسجام دستوری بیشتر از عناصر واژگانی در سلاست و روانی کلام آن دو نقش داشتهاند. در پایان مشخص شد که گفتمان هر دو شخصیت به دنبال کسب اقتدار بوده، مشروعیت محمدرضاشاه موروثی، لیکن در تلاش برای کسب مشروعیت کاریزماتیک است و این در حالیاست که مشروعیت رهبری امام کاریزماتیک و مبتنی بر مشروعیت الهی است. هر دو گفتمان نیز عرصه توجه به حقوق اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مخاطب است، لیکن گفتمان محمدرضاشاه در موضوع کشف حجاب برخلاف این ادعاست.
کلید واژگان
دستور نقش¬گرای نظام¬مندمحمدرضاشاه
امام خمینی
قدرت
مشروعیت
نابرابریهای اجتماعی
شماره نشریه
1تاریخ نشر
2018-02-201396-12-01




