درک خانوار و آسیب پذیری معیشتی نسبت به تغییر اقلیم: عشایر استان فارس

Abstract

این مقاله به بررسی درک خانوار و سنجش آسیب‌پذیری معیشتی نسبت‌به تغییر اقلیم برای عشایر استان فارس، پرداخته است. با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای، در مجموع تعداد 393 خانوار عشایری از طوایف عمله، فارسیمدان، کشکولی بزرگ و کشکولی کوچک ایل قشقایی، انتخاب شده و اطلاعات اولیه، از طریق مصاحبه‌ی حضوری با استفاده از پرسشنامه‌های ساختار یافته به‌دست آمده است. این مقاله شامل دو قسمت است. در قسمت اول، درک خانوار عشایری از تغییر اقلیم ارزیابی شده و در قسمت دوم، شاخص آسیب-پذیری معیشتی نسبت‌به تغییر اقلیم محاسبه شده است. نتایج نشان می‌دهد، خانوارهای مورد بررسی دارای درک مناسب از تغییر اقلیم هستند. بر اساس نتایج، طوایف فارسیمدان و عمله، که بیشتر در معرض تغییر اقلیم قرار داشته‌اند، دارای ظرفیت انطباق بالا هستند، ولی در مقابل عشایر دو طایفه‌ کشکولی بزرگ و کوچک که کمتر در معرض تغییر اقلیم قرار داشته‌اند، دارای معیشت متکی بر دامداری سنتی بوده و از ظرفیت انطباق پایین در برابر شرایط برخوردار می‌باشند. همچنین، خانوارهای عشایری طایفه‌ "فارسیمدان" به‌دلیل تخریب بالای مراتع، دارای بیشترین شاخص آسیب‌پذیری معیشتی (برابر 32/5) و عشایر طایفه‌ "عمله" به‌دلیل ظرفیت انطباق بالا در برابر تغییر اقلیم، دارای کمترین شاخص آسیب‌پذیری معیشتی (برابر 44/4) هستند.