کاربرد تئوری بازی‌ها در تعیین پایداری الگوهای زراعی منطقه بوانات استان فارس با توجه به اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی

Abstract

فعالیت‌های کشاورزی گرچه سهم بسیار مهمی در تولید ناخالص داخلی کشور‌ها دارند ولی همراه با تأثیرات جانبی زیست‌محیطی نیز هست. در طی سال‌های اخیر استفاده بیش از حد و غیرمعقول از مواد شیمیایی در کشاورزی و استفاده بی‌رویه از آب و بکارگیری روش‌های نامناسب آبیاری وضعیت نگران کننده و ناپایداری را در فعالیتهای کشاورزی کشور بوجود آورده است .در این مطالعه، یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی نشان‌دهنده‌ی رفتار اقتصادی زارعان و تئوری بازی‌ها باهم ترکیب شده است تا تصویر واقعی‌تری از الگو‌های زراعی با رعایت جنبه‌های کشاورزی زیست محیطی و اقتصادی فراهم آید. مطالعه‌ی حاضر راه‌حل بهینه‌یی برای اهداف متناقض زارعان و محیط زیست به عنوان دو مجموعه‌ی بازی‌گر را به‌دست می‌دهد. داده‌های مورد نیاز از بهره‌برداران نماینده منطقه بوانات، در سال زراعی 93-1392 و همچنین سازمان جهاد کشاورزی استان فارس جمع‌آوری گردید. کاربرد چهار روش برای حل مساله‌ی کشمکش نشان داد که دو گروه بازی‌گر قادر‌اند به منظور ایجاد تعادل میان اهداف متناقض‌شان به توافق برسند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که در شرایطی که به اهداف اقتصادی و زیست محیطی وزن یکسان داده شود، میزان مصرف کود نیترات 4 درصد و بازده برنامه‌ای 11 درصد نسبت به زمانی که تنها هدف اقتصادی مدنظر باشد کاهش می‌یابند.با توجه به یافته‌‎ها، اهمیت توجه به اهداف زیست‌محیطی در بهینه‌سازی الگوی کشت لازم است و این اهداف دیگر را نسبتا پوشش می‌دهد و این مهم مورد توجه سیاست‌گزاران قرار گیرد.