تبیین انگیزش‌های کشاورزان جهت تغییر پوشش کاربری اراضی کشاورزی در شهرستان بابلسر

Abstract

تغییر در پوشش و کاربری اراضی، علاوه بر آثار اقتصادی و اجتماعی تأثیر عمده‌ای بر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژی خاک، کمیت و کیفیت منابع آبی و کیفیت هوا می‌گذارد. در این مطالعه، در گام نخست به تعیین انگیزش-های کشاورزان برای تغییر پوشش کاربری اراضی کشاورزی بین دو بخش زراعی و باغداری در شهرستان بابلسر در سال 1395 پرداخته شده است. در گام بعدی با استفاده از رهیافت اقتصادسنجی توبیت و روش دو مرحله‌ای هکمن مشخص شد که آیا عوامل مؤثر بر تصمیم بهره‌برداران به انتخاب فعالیت باغداری و یا زراعی از عوامل مؤثر بر میزان سطح زیر کشت متفاوت است. نتایج نشان داد که نیاز به تفکیک این عوامل به روش دو مرحله‏ای هکمن نیست و الگوی توبیت به درستی می‌تواند شرایط موجود در منطقه را تبیین نماید. در نهایت پیشنهاد می‌شود تا دولت با اتخاذ سیاست‌های حمایتی کارآمد از زیربخش زراعت به خصوص محصول گندم و برنج؛ نظیر قیمت‌های تضمینی، تسویه به موقع مطالبات گندم‌کاران و یا کنترل واردات این محصولات در زمان عرضه این محصولات، بر انگیزه‌های کشاورز برای ادامه تولید محصولات زراعی و عدم تغییر کاربری اراضی از زراعی به باغی تأثیرگذار باشد.