تاثیر کاهش بارندگی بر تولید، صادرات و واردات اقلام اصلی تجارت خارجی محصولات کشاورزی: به‌کارگیری رویکرد شبیه‌سازی مونت-کارلو

Abstract

پدیده تغییر اقلیم یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست محیطی جهان است که با انتشار روزافزون گاز‌های گلخانه‌ای بر سرعت آن افزوده شده است. از پیامد‌های شناخته ‌شده ناشی از تغییر اقلیم کاهش در میزان بارندگی است که بخش کشاورزی را تحت تاثیر قرار می‌هد. در مطالعه حاضر جهت بررسی تاثیر کاهش بارندگی بر عرضه و تجارت اقلام مهم تجاری، آمار و اطلاعات مربوطه از سازمان هواشناسی، فائو، آمار و وزارت جهاد کشاورزی در دوره زمانی 1390-1360 برای محصولات سیب، سیب‌زمینی، پسته و خرما به عنوان محصولات صادراتی و گندم، سویا و چای به عنوان محصولات وارداتی جمع‌آوری گردید. برای این منظور ابتدا توابع عرضه و تقاضای این محصولات با روش معادلات به‌ ظاهر نامرتبط ( (SUREتخمین زده شد سپس برای تعیین میزان تاثیر کاهش بارندگی بر تولید و تجارت محصولات مربوطه توابع عرضه و تقاضا، میزان و ارزش صادرات و واردات و تراز تجاری کشاورزی در شش سناریو با استفاده از رویکرد شبیه‌سازی مونت‌کارلو در نرم‌افزار ‌‌@Risk شبیه‌سازی شد. نتایج مطالعه نشان داد که با کاهش بارندگی عرضه‌ی گندم بیشتر و سیب کمتر از سایر محصولات کاهش ‌می‌یابد، در مورد تجارت نیز میزان و ارزش صادرتی سیب‌زمینی بیشترین واکنش و میزان ارزش واردتی سویا کمترین واکنش را به کاهش بارندگی از خود نشان دادند. همچنین تراز تجاری محصولات مربوطه منفی است و با کاهش بارندگی رشد منفی آن تشدید می‌شود. از این رو افزایش تولید در این بخش و صرفه‌جویی در مصرف نهاده آب توصیه می‌شود.