تعیین معادل تعرفه‌ای بازدارنده‌های غیرتعرفه‌ای محصولات کشاورزی در ایران: کاربرد روش کشش واردات

Abstract

در راستای آزاد سازی و توافقنامه‌های مبادله شده تجاری بین کشورها مبنی بر کاهش تعرفه، بازدارنده‌های غیرتعرفه‌ای به عنوان مهم‌ترین ابزار بازدارنده تجاری به طور گسترده از سوی دولت‌ها بر واردات کالا اعمال شده است. هدف این بررسی تعیین و اندازه‌گیری معادل تعرفه‌ای بازدارنده‌های غیرتعرفه‌ای در بخش کشاورز ی ایران از راه روش کشش تقاضای واردات در دوره زمانی 86-1360 است. برای این منظور، در آغاز تابع تقاضای واردات هر محصول کشاورزی به طور جداگانه برآورد شد تا اثرگذاری کمی این بازدارنده‌ها ( در قالب دو متغیر مجازی بازدارنده‌های اصلی و نرخ حمایت اسمی) در تابع تقاضا از راه ضریب‌های آن تعیین شود، سپس اثرگذاری کمی این بازدارنده‌ها در مدل به معادل اثرگذاری قیمتی یا همان معادل تعرفه‌ای تبدیل شد. نتایج تحقیق برای نه محصول مهم وارداتی کشاورزی شامل گندم ، برنج، جو، سویا، ذرت، روغن، گوشت، شکر و موز نشان داد که ارزش تعرفه‌ای همه محصولات به جز گندم مثبت می‌باشد. بنابراین اعمال بازدارنده‌های غیرتعرفه‌ای از سوی دولت برای این محصولات (به جز گندم) جنبه حمایتی داشته است.