بررسی نقش دولت بر تولید و بهره‌وری بخش کشاورزی (مطالعه موردی: کشورهای عضو سازمان بهره‌وری آسیا)

Abstract

با توجه به اینکه به طور کلی اقتصاد کشاورزی در برخی از کشورهای در حال توسعه تحت تأثیر سیاست‌های دولت و نه بازار آزاد می‌باشد، بررسی نقش و شاخص‌های دولت بر تولید و بهره‌وری کشاورزی دارای اهمیت به سزایی می‌باشد. از این رو در این بررسی تأثیر شاخص‌های دولت بر تولید و بهره‌وری نهاده‌های کشاورزی با استفاده از شاخص‌های دولت بانک جهانی، برای کشورهای عضو سازمان بهره‌وری آسیا در دوره زمانی 2010-2002 مورد بررسی قرار گرفته است. بر این پایه از دو روش تابع تولید تجمعی بخش کشاورزی و معادله های ساختاری برای آزمون این فرضیه که اقدام های بهتر دولت می‌تواند بر بالا بردن تولید و بهره‌وری نهاده‌های کشاورزی نقش داشته باشد، استفاده‌شده است. نتایج به دست آمده از دو روش این فرضیه را تأیید می‌کنند. با توجه به روش اول تابع تولید نشان می‌دهد که کشورهایی با شاخص‌های دولتی بالاتر، تولید بیشتری در بخش کشاورزی ایجاد می‌کنند و معادله های ساختاری نشان می‌دهد که یک واحد نیروی کار در بخش کشاورزی در کشوری با شاخص‌های بالاتر دولت، منجر به ایجاد تولید بیشتری می‌شود. همچنین سیاست‌های دولت می‌تواند بهره‌وری کشاورزی را با ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی بهبود بخشد. بنابراین بیشترین تمرکز بر بهبود دو شاخص کنترل فساد و کارایی دولت اعمال شود. همچنین پیش از اجرای سیاست از سوی دولت، نتایج به دست آمده از آن سیاست و واکنش جامعه در این ارتباط مورد ارزیابی قرار گیرد تا در صورت لزوم نارسایی و کاستی های سیاست مورد بازبینی قرار گیرد.