مشروعیت به‌کارگیری وسایل زیرآبی نظامی بدون‌سرنشین ازمنظر حقوق بین‌الملل دریاها

Abstract

توسعه و به­کارگیری وسایل زیرآبی نظامی بدون­سرنشین نه‌تنها بسیار چالش­برانگیز می­باشد، بلکه به بروز نگرانی­های جدی و مسائل جدل­آمیز بسیاری در عرصه­ حقوق بین­الملل دریاها منجر شده است. قابلیت به‌کارگیری این وسایل در ابعاد مختلف نظامی، ازجمله در زمینه شناخت محیط، کشف و بازرسی در زیرآب، عملیات ضدمین و دیگر عملیات­های نظامی، وجود آنها را بسیار حائز اهمیت نموده است. بااین‌وجود، هنوز مشروعیت به­کارگیری آنها در عرصه دریا مورد اختلاف بوده و تعیین وضعیت حقوقی به­کارگیری آنها در قلمروهای مختلف دریایی بسیار پیچیده است. ضمن‌اینکه به­نظر می­رسد، قواعد حقوق بین­الملل موضوعه در این زمینه دارای خلأهایی بوده و پاسخگوی توسعه روزافزون وسایل زیرآبی نظامی بدون­سرنشین نمی­باشد که این امر، قطع‌به‌یقین، واکنش بسیاری از دولت­ها، به­ویژه دولت­های فاقد چنین فناوری را درپی خواهد داشت. نوشته حاضر باتوجه‌به رویه­های حقوقی و عملی که درخصوص به­کارگیری این نوع وسایل وجود دارد و همچنین با استمداد از قواعد و مقررات حقوق بین‌الملل دریاها و تفسیر قواعد حقوقی مذکور، تلاش دارد تا مشروعیت به­کارگیری این وسایل ازمنظر حقوق بین‌الملل دریاها را اثبات نماید و درنهایت با بررسی کنوانسیون حقوق دریاها 1982، وضعیّت زیردریایی­ها و وسایل زیرآبی نظامی بدون­سرنشین را در مناطق مختلف دریایی معین می­نماید. روش تحقیق حاضر تحلیلی ـ توصیفی است و روش گردآوری داده­ها کتابخانه­ای ـ اسنادی می­باشد.