بررسی عوامل درونی و بیرونی مانایی پدیده نوظهور داعش (از سال 2010 تا 2017)

Abstract

یکی از مباحث مهم و اساسی دربارۀ داعش این است که به‌رغم مخالفت‌های جهانی و حملات نظامیِ همه‌جانبه تحت ائتلاف‏های دو، سه یا چندگانه علیه داعش، چگونه این گروه تروریستی تا سال 2017 میلادی همچنان ماندگار بوده ‌است. در پاسخ، این مقاله مجموعۀ مؤلفه‏های متعددی را در ماندگاری این گروه دخیل می‏داند که در دو سطح درونی و بیرونی تقسیم‏بندی شده‌اند. در سطح درونی عوامل «عامل گفتمانی مؤثر در ماندگاری داعش»، «بهره‌برداری از نارضایتی‌های سیاسی ـ اجتماعی»، «توانمندی‌های اقتصادی ـ مالی»، «ترس و وحشت» و «تبلیغات» قابل ذکرند و در سطح بیرونی نیز «حمایت قدرت‌های بین‏المللی»، «تلاش برای توازن قدرت در منطقه»، «امنیت اسرائیل و درگیرسازی جبهۀ مقاومت»، به عنوان شاخص‌های مؤثر در ماندگاری این گروه برآورد می‌شوند. این متغیرها به صورتی بسیار پیچیده و موزون باعث شده‌اند تا داعش به‌‏رغم تمام تلاش قدرت‌های همسو که برای سرکوب آن می‌کوشیدند، سال‌ها دوام بیاورد و خسارت‌های غیرقابل جبرانی را بر کشورهای عراق و سوریه تحمیل کند و به‌عنوان یک تهدید بین‌المللی همچنان موجود باشد. چارچوب نظری این پژوهش، اسلام سیاسی و روش تحقیق، توصیفی و تحلیلی است. روش گردآوری مطالب، کتابخانه‌ای و اسنادی است.