شناسایی و مدل سازی توانمندسازهای مدیریت زنجیره تأمین سبز در صنایع کوچک و متوسط

Abstract

در چند دهه گذشته، دغدغه­های محیط زیستی پیرامون عملیات تولیدی صنایع، سازمان­های مختلف را برآن داشته تا از اقدامات سبز در فرآیندهای مختلف زنجیره تأمین استفاده کنند چرا که مدیریت زنجیره تأمین سبز یک فلسفه مهم سازمانی در کاهش خطرات محیطی و یک رویکرد پیشگیرانه جهت افزایش عملکرد زیست­محیطی و دستیابی­به مزایای رقابتی در سازمان­ها تلقی می­شود. هدف اصلی پژوهش شناسایی توانمندسازهای مدیریت زنجیره تأمین سبز و ارائه مدلی در این راستا از دید ملاحظات زیست‌محیطی است. پژوهش پیش­رو کاربردی و از نظر روش، توصیفی- همبستگی است. جهت گردآوری داده‌ها پس از مرور پیشینه پژوهش شاخص­های مؤثر بر مدیریت زنجیره تأمین سبز شناسایی و با استفاده از پرسشنامه­ی محقق­ساخته­ حاوی 23 پرسش از مدیران صنایع کوچک و متوسط در استان اصفهان جمع­بندی گردید. بر اساس جدول کرجسی- مورگان، با روش نمونه­گیری تصادفی ساده، از بین 250 نفر کارکنان صنایع کوچک و متوسط در استان اصفهان، 150 نفر نمونه آماری پژوهش انتخاب شدند. برای تجزیه­وتحلیل داده­ها و اولویت­بندی شاخص­ها، از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. شاخص­ها رتبه­بندی و در نهایت مدل پیشنهادی ارائه گردید. نتایج حاصل از یافته­های پژوهش در باب عوامل مؤثر بر توانمندسازهای مدیریت زنجیره تأمین سبز در پنج شاخص شامل (تجارت الکترونیک، عملیات داخلی، موفقیت لجستیک، مدیریت کیفیت جامع و نوآوری) طبقه­بندی شده­است و نتایج اولویت­بندی عوامل نشانگر این است که عملیات داخلی با (508/0) درصد، بیشترین تأثیر را بر روی مدیریت زنجیره تأمین سبز دارد و نوآوری (317/0)، موفقیت لجستیک (237)، تجارت الکترونیک (228/0) و مدیریت کیفیت جامع (218/0) در اولویت­های بعدی قرار می­گیرند.